تاریخچه فرش ، قالی ، رونق قالیبافی ، بیجار

تاريخچه فرش و قیمت پایه صادراتی انواع فرش دستباف جهت مطالعه و ابزار و مواد فرش کردستان

اولين فرش به احتمال زياد بوسيله افراد چادر نشين برای فرش کردن کف خاکی چادرشان بافته شده بود. ولی امکان اينکه فرش بوسيله مصريها، يا چينيها و يا حتی بوسيله افراد ديگر اختراع شده باشد است. و حتی امکان اينکه تمام اين مردم فرش را خودشان اختراع کرده باشند بدون اينکه با هم ارتباط و يا تماسی داشته باشند است. ر

ما مطمئن هستيم که فرش بافی به بالاترين حد خود در پنج قرن قبل از ميلاد رسيده بود. اين بوسيله باستان شناسان روسی رودنکو و گريازنوف در سال 1949 در دره پازيريک، تقريباً 5000 فوتی کوههای التايی کشف شده و به نام فرش "گره دار" معروف است.

فرش پازيريک نمونه کمياب و زيبايی است که با تکنيک بالا بافته شده است، فرش پازيريک که 2400 يا 2500 سال از عمر آن ميگذرد در مقبره يخ زده رئيس سيتها در مغولستان که بصورت بسيار خوب نگهداری شده بود پيدا شد.

در گذر تاريخ ايران صنعت و پيشه فرشبافی بصورت يک هنر و مهارت خاص درآمده است. رسایت بیجار ایران www.Bijariran.com
موقعی که کوروش کبير در سال 539 قبل از ميلاد کشور بابل را فتح کرد، صنعت و هنر فرش را به کشور خود معرفی کرد. گفته شده است که در آرامگاه کوروش که در پرسپوليس بخاک سپرده شده است، با گرانبهاترين فرشها پوشيده بود. حتی قبل از او هم مردم صحرا نشين در مورد فرش بافی گره ای اطلاعاتی داشتند. آنها از گله های گوسفندان و بزهای خود پشم خوب و بادوام برای کار خود ميگرفتند

اولين مدرک موجود در رابطه با موجوديت فرش در نوشته های چينيها مربوط به سلسله ساسانيان که در سال 224 تا 641 بعد از ميلاد است ميباشد. در سال 628 ميلادی امپراطور هراکليس مقداری فرش بعد از پيروزی به شهر تيسفون که پايتخت ساسانيان بود آورد. موقعی که در سال 637 ميلادی عربها به شهر تيسفون غلبه کردند، و شهر را غارت کردند مقدار قابل توجهی فرش بود که يکی از آنها فرش باغی مشهوری بود بنام " موقع بهار خسرو". اين فرش در تاريخ بنام گرانبها ترين فرش بوده است. فرشهايی که در موقع سلطنت خسرو اول که در سال (531 - 579) بود بصورت 90 فوت مربع بافته ميشد، که مورخان عرب اينگونه توصيف کرده اند: گوشه های آن تختی باشکوه از گلهای آبی، قرمز، سفيد، زرد و سبز است; رنگ زمينه آن کپی از زمين به رنگ طلائی، سنگهائی به شفافيت کريستال که به باطل تصوری از آب است، گياهان با حرير و ميوه ها با رنگ سنگی شکل گرفته اند، ولی متاًسفانه عربها اين فرش گرانبها را به قطعات کوچک بريده و جداگانه فروخته اند. ر

بعد از دورهً سلطه خلفای عرب، يک نفر از قبايل ترک، بنام سلجوق ايران را فتح کرد. سلطه سلجوقيان (1038 - 1194 ) به لحاظ تاريخ فرش در ايران مهم است. زنان سلجوقی تبحر خاصی در بافتن فرش با گره های ترکی داشتند، در استانهای آذربايجان و همدان که بمدت زيادی تحت نفوذ سلجوقيان بود،از گره های ترکی در اين مدت استفاده می شد. ر

حمله مغولان (1220 - 1449) اولين حمله وحشيانه به ايران بود، اما بعد از چندی آنان تحت نفوذ ايرانيان قرار گرفتند. شهر تبريز، متعلق به رهبر ايلخانيان، غازان خان (1295 - 1304)، با فرشهای گرانقيمت فرش شده بود. فرمانروای مغولان شاهرخ (1409 - 1446 ) که در بازسازی آنچه از حمله مغولان ويران شده بود به تشويق کردن و دلگرم کردن تمام هنرمندان و صنعتگردان سرزمين و کشور پرداخت. اما قاليبافی در اين دوران به شکلی خيلی ساده که بيشتر نقشهای هندسی داشت تمام می شد. ر

شايد مهمترين تاريخ در صنعت فرش در ايران مربوط باشد به دوره فرمانروايان صفويه(1499 - 1722 ). براستی و حقيقتا که محکمترين دليل و گواه اين هنر و صنعت به اين دوره برميگردد. تقريبا 1500 اثر حفظ شده در موزه ها و کلکسيونهای سراسر دنيا موجود است. در ايران در دوره فرمانروائی شاه عباس (1571 - 1629)، تجارت و هنر و صنعت شکوفا شد. شاه عباس به تشويق و دلگرم کردن مردم به تماس و مبادله با اروپا بود و پايتخت خودش را که اصفهان بود به يکی از مجلل ترين و عظيم ترين شهرهای ايران درآورد. او همچنين يک کارگاه بزرگ برای فرش ها درست کرد که هنرمندان در آنجا کار کنند تا بهترين و باشکوه ترين نمونه های فرش را ببافند. بيشترين اين فرشها از ابريشم با رشته های طلا و نقره که تزئين کننده آنها بود بافته شده بودند. ر

دوره کارگاه های فرش در ايران با هجوم افغانها(1722) به پايان رسيد. افغانها تا زمانی که (1736) سلطه آنها در ايران بود اصفهان را از بين بردند، تا اينکه يک سالار جوان از خراسان، بنام نادر خان شاه ايران شد. در تمام مدت فرمانروائی نادر شاه تمام وقت و نيروی آن صرف جنگيدن با افغانها، ترکها و روسها را گذشت. در اين دوره و تمام دوران ياغی گری و آشفته ايران بعد از مرگ او(1747) هيچ فرشی که ارزشی داشته باشد بافته نشد، و اين رسم و سنت بتنهائی بوسيله افراد چادر نشين و هنرمندان اين صنعت در شهرهای کوچک دنبال ميشد. ر
در آخرين ربع قرن نوزدهم و در زمان فرمانروايان قاجار اين شغل دوباره پا گرفت. صنعت فرش با فرستادن آن به اروپا از تبريز به استانبول دوباره رونق گرفت. در اواخر قرن نوزدهم ميلادی بعضی از شرکتهای اروپائی و آمريکايی به ايران آمدند و اين هنر و صنعت را به بازارهای کشور خودشان فرستادند. ر

امروزه، بافتن فرش به گسترده ترين هنر دستی در ايران مبدل شده است، و همينطور در خارج از کشور هم بخوبی شناخته شده است. فرشهای ايرانی امروز از شهرت و اعتبار خاصی که به خاطر رنگ و تنوع و الگوهای گوناگونشان، برخوردار است.

مطا لب زير از يک گردشگر خارجی در حدود هفت دهه پيش در مورد بیجار نقل شده است تلخیص : حمید رضا ترکمندی

شهر بيجار شهر كوچكي است با 7000 نفر جمعيت كه در دره زيبا و سرسبزي در 120 ميلي شمال غربي همدان واقع شده است . در پشت موستان ها و باغ هاي ميوه كه آن را احاطه كرده است يك رديف تپه هاي سرخ رنگ ديده مي شود كه صخره هاي نوك تيزي به اشكال عجيب از جلگه آن بيرون آمده است :

جاده سمت همدان نا هموار و در فصل تابستان خاك آلود است , ولي ( به عكس جاده ـ سنندج ) در سراسر سال مي توان آن را به وسيله اتومبيل طي كرد . در 60 ميلي همدان مسافر بهدهكده اي نيمه باير مي رسد كه زمين آن را كاريز هاي عميق و بستر خشك رودخانه ها قطع كرده است . مقابل وي در افق قله مرتفع عظيمي ديده مي شود كه به قدري موزون و بهاصطلاح تراز است كه گويي آن رابا خط كش رسم كرده اند . مسافر در پايان يك روز سفر خسته كننده و خاك آلود به قله اين كوه مي رسد . حال وقتي كه به عقب بنگرد ( اگر بتواند ) در پنجاه ميلي خود جلگه اي غبار آلود و شيري رنگ مشاهده خواهد كرد .سایت بیجار ایران www.Bijariran.com

در قرن پانزدهم , بيجار روستايي بيش نبود و گفته مي شود كه به شاه اسماعيل نخستين پادشاه دودمان صفويه تعلق داشت . در حدود يك قرن قبل ساكنان آن تا اندازه اي متمكن شدند كه توانستند مالك زمين و خانه هاي خود شوند . اين تمكن در ايران علامت آزادي به شمار مي رود . بيجار به يك شهر تبديل يافت , ولي موقع جغرافيايي آن طوري نبود كه به صورت مركز بازرگاني در آيد . بلكه تنها بازاري شد براي فروش فراورده هاي كشاورزي و اهميت چنداني پيدا نكرد .

در بين كليه شهر هاي مغرب ايران كه در طي جنگ جهاني اول به اشغال قواي بيگانه در آمد به بيجار بيش از همه لطمه وارد آمد . ابتدا نيروي روسيه اين شهر را اشغال كرد . اينها تا مي توانستند غلات و حبوبات آنها را تصاحب كردند , ولي از اين گذشته رفتارشان با ساكنين اين شهر دوستانه بود . مردم كه هرگز نمي پنداشتند كه نيروي روسيه بيجار را ترك خواهد كرد كوشيدند خود را هر چه بيشتر با وضع جديد وفق دهند , ولي روس ها در آنجا نماندند و در مقابل فشار نيروي تركيه عقب نشيني كردند و ترك ها شهر راگرفتند و مردم نگوت بخت را به اتهام همكاري با روس ها مجازات كردند . ترك ها اندك مواد غذايي و غلاتي را كه براي مردم باقي مانده بود از دستشان در آوردند و از تير سقف خانه ها براي تهيه آتش استفاده كردند . وحشت سراسر بيجار را فرا گرفت .

خشكسالي 1918 اين مصيبت را تكميل كرد . مدت چندين ماه روزي 200 نفر دراين ناحيه به هلاكت مي رسيدند . وضع بيجار بعد از جنگ بسيار اسفناك بود : شهري بود غارت شده كه ده يك جمعيت خود رااز دست داده بود . از آن زمان به بعد هيچ گاه آن طور كه بايد پيشرفت نكرد و آباداني پيشين خود را باز نيافت . قبل از سال 1914 شهر آبادي بود با بیست هزار نفر جمعيت , در حالي كه امروز(درآن سال ها) تقريباً روستاي بزرگي به شمار مي رود .

بافته هاي كردستان : سنه, بيجار و قاليچه هاي عشاير

قیمت پایه صادراتی فرش بیجار در سال 1386 پایین صفحه

ناحيه قالي بافي بيجار مشتمل است بر شهر بيجار و 40 روستايي كه در شعاع 30 ميلي آن قرار گرفته است .

در نخستين سال هاي بين دو جنگ جهاني بهندرت قالي در اين ناحيه بافته مي شد . سپس در اواسط قرن بيستم اين صنعت به تدريج احياء شد تادر سال 1938 كه در حدود 1000 دستگاه بافندگي دراين ناحيه مشغول كار بود و فراورده سالانه آن به هزار تخته مي رسيد .

سپس جنگ جهاني دوم آغاز شد . سانحه جنگ در اغلب مراكز قاليبافي اثر زيانبخش نداشت زيرا تقاضا براي فراورده در پايتخت رو به افزايش بود . متاسفانه بيجار از اين تقاضا سودي نبرد چه قالي هاي سنگين و زمخت و درشت بافت آن مورد پسند تازه به دوران رسيده هاي پايتخت واقع نمي شد . بار ديگر ميزان قالي بافي در بيجار به مقدار زيادي تنزل يافت .

در سال 1948 هنگامي كه از همدان به بيجار رفتم انتظار داشتم ( با وجود مصابئي كه بر اين شهر وارد آمده بود ) علائمي از آغاز فعاليت مجدد در اين زمينه مشاهده نمايم . مثلاً در بيجار و روستا هاي اطراف آن دستگاه هاي بافندگي كه به كار اشتغال دارند نظر مرا جلب كند ولي مايوس شدم , چه درتمام شهر فقط يك تخته قالي بر دار ديدم . وضع روستا ها نيز بهتر از شهر نبود . كل ميزان فراورده اين ناحيه نيز به زحمت به 20 تخته در ماه مي رسيد .

با همان مسئله اي كه در شهر سنندج برخورد كرده بودم در شهر بيجار نيز برخورد كردم و آن اين بود كه چرا قاليبافان شرق كردستان سنت ديرين خود, يعني بافتن قاليچه هاي كوچك عشايري را , رها كرده و در شهر بيجار و روستا هاي اطراف آن به تهيه قالي هايی مشغول شده اند كه از لحاظ بافت منحصر به فرد است .

از بين پاسخ هاي گوناگون و جالبي كه در مقابل تحقيقات و بازجوئي هاي خود شنيدم اين فرضيه مناسبتر از همه بود و به نظر مي آمد كه پاسخ صحيح همين باشد :

در قرن گذشته روسا و خوانين مشرق كردستان كرد نبودند بلكه ترك بودند , به طوري كه عده اي از آنها تا امروز نيز ترك هستند . اغلب قبايل ترك به عكس اكثر قبايل ايراني قالي هاي خود را مثل قاليهاي بيجار دو پوده مي بافند . در بين اين قبايل ترك ناحيه هريس و تبريز , قشقائيها فارس و بعضي از ايالات افشار را در كرمان مي توان نام برد . احتمال بسيار دارد كه خوانين ترك شرق كردستان ( شايد عده اي از افراد خاندان افشار كه هنوز در شمال بيجار مالك چندين روستا هستند و از لحاظ تاريخي با افشار هاي كرمان مربوطند ). براي قصور خود به قاليهاي بزرگ و محكم نياز داشتند , حال چگونه مي توانستند چنين فرش هايي تهيه كنند ؟

بديهي است : دستور دادند آنها را به همان شيوه عشايري و با با همان گره تركي و دو پوده پشمي تهيه كنند . يعني به همان شيوه اي كه قالي يوشاك تا به امروز بافته مي شود . در واقع قالي بيجار مي تواند يكي از خويشاوندان دور قالي يوشاك تركيه باشد . چنانچه اين فرضيه درست باشد بقيه نيز درست خواهد بود , به اين معني كه چون پشم ( به عكس نخ ) ماده اي است كه حالت ارتجاعي دارد براي به دست آوردن فرشي كه مثلاً در هر اينچ 12×12 گره داشته باشد پود هاي پشمي را بايد با شدت كوبيد كه در تنيجه قالي هاي خشن و فشرده به دست مي آيد , يعني همان ويژگي هايي كه در قالي بيجار ديده مي شود .

شانه زدن پود هاي پشمي كار دشواري بود, بدين جهت قالي بافان بيجار علاوه بر شانه سنگين كه از آهن و چوب ساخته شده بود ناگزير ابزار مخصوص ديگري براي اين منظور تهيه كردند و آن شئي شبيه يك پنجه آهني است كه 12 اينچ طول دارد . قاليبافان اين پنجه را در فواصل نزديك محكم روي پود ها مي زنند تا در هر اينچ تعداد كافي از رديف هاي گره به دست آيد كه البته كاري خسته كننده ولي در عين حال ضروري است .

قاليبافي در ناحيه بيجار يك حرفه روستايي است . هيچ نوع كارگاه سازمان يافته قاليبافي در شهر و يا روستا هاي آن يافت نمي شود . دستگاه هاي بافندگي قديمي و بدوي است . اغلب تير هاي اين دستگاه ها خميده و ناصاف است . علت كجي قالي هاي بيجار تا حدي همين است . ولي تنها دليل عدم توازن و تقارن در قالي هاي بيجار اين نيست , بلكه به كاربردن پشم براي تار قالي علت عمده به شمار مي رود . چون پشم حالت فنري دارد و كشيدن آن بر دار به طور يكنواخت دشوار است , و چنانچه كشش تارها يكنواخت نباشد قالي كج از آب در مي آيد .

بنابر مطالبي كه ذكر شد هنگامي كه شنيدم قالي بافان بيجار براي تار به جاي پشم از نخ استفاده مي كنند خوشوقت شدم . چه براي اين منظور نخ خيلي بهتر از پشم است و ضمناً هيچ گونه تغييري در ظاهر ويا در طرز به كار بردن آن نمي دهد . از نخ براي پود تازك نيز استفاده مي كنند و اين نيز نوعي پيشرفت محسوب مي شود . زيرا براي پود ضخيم هنوز پشم به كار مي برند, يعني همان گونه كه بايد باشد , و اگر در اين مورد نيز از نخ استفاده كنند ماهيت و چگونگي قالي بيجار به كلي تغيير خواهد كرد .

در ساختمان و بافت قالي تحولات ديگري نيز پديد آمده است . بيست و پنج سال قبل كه براي نخستيم بار از بيجار ديدن كردم ضخامت پود پشمی كه به كار مي بردند به اندازه يك مداد سربي بود قاليبافان نيرومند باچنگال هاي 12 اينچي و شانه هاي سنگين با شدت بر روي آن مي كوبيدند و در نتيجه قالي به قدري فشرده و محكم مي گرديد كه آگر آن را تا مي كردند بدون شك پود ها ترك بر ميداشت . بنابراين اكنون كه پود هاي نازك تري به كار مي برند در اين زمينه نوعي پيشرفت محسوب مي شود . قالي قديم بيجار بيش از اندازه فشرده بود .

تعداد طرح هايي كه در قالي بيجار به كار مي رفت هميشه معدود بود و معمولاً از طرح هاي گردان استفاده مي كردند . طراحا حرفهاي , كه در شهر هايي مثل تبريز و كاشان و مخصوصاً كرمان افراد محترم به شمار مي روند . در بيجار وجود ندارند هر چند گاه يكبار , يكي از مردم محل بهخاطر كسب شهرت طرح جديدي تهيه مي كرد , ولي بدوناستثناء اين طرح ها هميشه نامرغوب بود .

سابقاً طرح ها با روستاهاي خاصي بستگي و ارتباط داشت و هنگامي كه مثلاً طرحي در يك روستا متداول مي شد مردم آن فقط از همان يك طرح استفاده مي كردند . براي آشنا ساختن روستائيان با طرح جديد ابتدا قسمتي را كه بايد تكرار شود بر روي تكه اي قالي به اندازه يك پادري كه به آن (( واگيره )) مي گفتند مي بافتند و آن را در اختيار قاليبافان مي گذاشتند تا از آن به عنوان الگو استفاده كند. با اين روش بازرگانان مي توانستند طرح هاي بهتر را در اندك مدتي رواج دهند . استفاده از روش جديدتر , يعني نماياندن طرح بر روي كاغذ شطرنجي توزيع آن را ساده تر و آسانتر كرده است .

با اين همه , قالي هاي معدود و انگشت شمار زیبا یی که توسط دختران و زنان در حال حاضر در بيجار تهيه مي شود، فاقد طرح ها و نقشه هاي متنوع و مرغوب هستند .سایت بیجار ایران www.Bijariran.com

قیمت پایه صادراتی انواع فرش دستباف جهت مطالعه

با سلام
به پیوست تصویر نامه شماره 1279/411/86 مورخ 29/11/86 سازمان توسعه تجارت ایران در سه برگ در خصوص قیمت پایه صادراتی انواع فرش دستباف جهت اطلاع و اقدام با رعایت سایر مقررات و تشریفات ارسال می گردد.

دفتر صادرات گمرک جمهوری اسلامی ایران
سلام علیکم احتراما ، بدینوسیله به اطلاع می رساند در جلسه مورخ 20/11/86 کمیته دایمی قیمت گذاری کالاهای صادراتی ، قیمت پایه صادراتی انواع فرش دستباف مورد بازنگری قرار گرفت و به شرح ذیل جهت اعلام به گمرکات اجرایی کشور ابلاغ می گردد:
1-قیمت پایه صادراتی فرش بیجار،بیدگنه و زنجان نقش بیجار از قرار هر متر مربع 250 دلار دویست وپنجاه دلار.
2- قیمت پایه صادراتی فرش بختیار و یلمه از قرار هر متر مربع 130 دلار یکصد و سی دلار
3- قیمت پایه صادراتی فرش آذربایجان تجاری (تبریز،طباطبایی،تجارتی،قرجه،اهر،مهروان،گروان،بخشایش،شربیان،کناره آذربایجان،اردبیلو مشکین پشمی) از قرار هر متر مربع 70 دلار هفتاد دلار
4- قیمت پایه صادراتی فرش افشارشهر بابک از قرار هر متر مربع 100 دلار یکصد دلار
5- قیمت پایه صادراتی فرش بلوچ نجاری از قرار هر متر مربع 50 دلار پنجاه دلار
6- قیمت پایه صادراتی فرش ترکمن تمام ابریشم از قرار هر متر مربع 500 دلار پانصد دلار
7- قیمت پایه صادراتی فرش جوشقان،میمه و خسروآباد از قرار هر متر مربع 80 دلار هشتاد دلار
8- قیمت پایه صادراتی فرش ساروق،جوزان و ملایر از قرار هر متر مربع 160 دلار یکصد و شصت دلار.
9- قیمت پایه صادراتی فرش سنندج و قلنق ،سنقر و کلیایی از قرار هر متر مربع 120 دلار یکصد و بیست دلار
10- قیمت پایه صادراتی فرش کرمان 60 جفت (30 رج) از قرار هر متر مربع 60 دلار شصت دلار
11- قیمت پایه صادراتی فرش کرمان 70 تا 80 جفت (35 تا 40 رج) از قرار هر متر مربع 170 دلار یکصد و هفتاد دلار
12- قیمت پایه صادراتی فرش نائین نه لا از قرار هر متر مربع 130 دلار(یکصد و سی دلار
13- قیمت پایه صادراتی فرش محلات و گلپایگان از قرار هر متر مربع 120 دلار(یکصد و بیست دلار
14- قیمت پایه صادراتی فرش آستان قدس از قرار هر متر مربع 350 دلار(سیصد و پنجاه دلار
15- قیمت پایه صادراتی فرش اصفهان و صابر از قرار هر متر مربع 700 دلار(هفتصد دلار
16- قیمت پایه صادراتی فرش تمام ابریشم(تبریز،قم و کاشان) از قرار هر متر مربع 1250 دلار(یکهزار و دویست وپنجاه دلار
17- قیمت پایه صادراتی فرش تبریز 60 رج به بالا از قرار هر متر مربع 1250 دلار(یکهزار و دویست و پنجاه دلار
18- قیمت پایه صادراتی فرش قم و ایلام چله ابریشم و زابل از قرار هر متر مربع 500 دلار(پانصد دلار
19- قیمت پایه صادراتی فرش کردی قوچان از قرار هر متر مربع 80 دلار(هشتاد دلار
20- قیمت پایه صادراتی فرش نائین 4 و 6 لا از قرار هر متر مربع 700 دلار(هفتصد دلار.
21- قیمت پایه صادراتی فرش نجف آباد ،آران،اردکان ،زواره و یزد از قرار هر متر مربع 70 دلار(هفتاد دلار
22- قیمت پایه صادراتی فرش ورامین از قرار هر متر مربع 150 دلار(یکصد و پنجاه دلار).
23- قیمت پایه صادراتی فرش بنه میر،محل ،ویس و مشک آباد از قرار هر متر مربع 60 دلار(شصت دلار
24- قیمت پایه صادراتی فرش افشار سیرجان از قرار هر متر مربع 50 دلار پنجاه دلار
25- قیمت پایه صادراتی فرش خراسان(مود و کاشمر) از قرار هر متر مربع 120 دلار(یکصد و بیست دلار.
26- قیمت پایه صادراتی فرش تبریز و سراب و طباطبایی 40 رج از قرار هر متر مربع 250 دلار(دویست وپنجاه دلار.
27- قیمت پایه صادراتی فرش خراسان تجاری (مشهد و طرح نائین 12 لا و 15 لا و سایر) از قرار هر متر مربع 50 دلار(پنجاه دلار.
28- قیمت پایه صادراتی فرش راور و کرمان بیش از 80 جفت از قرار هر متر مربع 250 دلار(دویست وپنجاه دلار.
29- قیمت پایه صادراتی فرش شیراز تجاری،شیراز ترکی از قرار هر متر مربع 50 دلار(پنجاه دلار.
30- قیمت پایه صادراتی فرش شیراز کشکوئی از قرار هر متر مربع 200 دلار(دویست دلار.
31- قیمت پایه صادراتی فرش کلاردشت از قرار هر متر مربع 60 دلار(شصت دلار.
32- قیمت پایه صادراتی فرش موسی آباد ترکمن و قارچین از قرار هر متر مربع 50 دلار(پنجاه دلار
33- قیمت پایه صادراتی فرش همدان تجاری از قرار هر متر مربع 75 دلار(هفتاد و پنج دلار
34- قیمت پایه صادراتی فرش گبه از قرار هر متر مربع 50 دلار(پنجاه دلار
35- قیمت پایه صادراتی فرش تبریز و سراب 50 رج از قرار هر متر مربع 500 دلار(پانصد دلار
36- قیمت پایه صادراتی فرش سنندج چله ابریشم از قرار هر متر مربع 300 دلار(سیصد دلار.
37- قیمت پایه صادراتی فرش گبه ریز بافت (30 رج به بالا) از قرار هر متر مربع 150 دلار(یکصد و پنجاه دلار
38- قیمت پایه صادراتی فرش هریس از قرار هر متر مربع 130 دلار(یکصد و سی دلار.
39- قیمت پایه صادراتی فرش آباده از قرار هر متر مربع 110 دلار(یکصد و ده دلار.
40- قیمت پایه صادراتی فرش تبریز و سراب 30 رج از قرار هر متر مربع 110 دلار(یکصد و ده دلار
41- قیمت پایه صادراتی فرش شهر بافت همدان از قرار هر متر مربع 150 دلار(یکصدو پنجاه دلار
42- قیمت پایه صادراتی فرش کاشان و اردکان کرک از قرار هر متر مربع 160 دلار(یکصد و شصت دلار
43- قیمت پایه صادراتی فرش قم و قمشه از قرار هر متر مربع 250 دلار(دویست و پنجاه دلار
44- قیمت پایه صادراتی فرش نیم بافت (فرش و گلیم) از قرار هر متر مربع 150دلار(یکصد و پنجاه دلار
ضمنا ، قیمت پایه گذاری ،ارزیابی فرش های صادراتی هنری و کهنه و سایر اقلامی که در این مصوبه پیش بینی نشده است بر عهده گمرک می باشد.
همچنین مصوبه شماره 1201/86/ک/ف مورخ 12/4/86 در خصوص فرش دستباف ملغی اعلام می گردد.

بدون شک تا بحال مطالب زیادی در مورد فرش های مناطق مختلف ایران نوشته و گفته و شنیده شده است و اما این مطالب هم نکات کوچکی از فرش منطقه کردستان را یاد اور میشود که شاید بعلت کمبود وقت و نداشتن تجربه کافی دارای کاستی های زیادی باشد که یقینا همینطور است پس بر ما خرده نگیرید اگر هم خرده گیرید پس خوبش را بگیرید فقط این را هم بدانید که ما اول راهیم و تحقیق ما بیشتر گرد اوری مطالب جسته گریخته و بیان تجربه ها و نظریه های کارشناسان و کارورزان و دیگر افراد در این زمینه بوده است پس به امید روزی که با جسارت تجربه ها و نظریه های خود را بیان کنیم

اثار و شواهد نشان می دهد که در گذشته قسمت عمده ای از استان کردستان پوشیده از جنگل بوده است ولی امروز نشانه ای از ان باقی نمانده است . در حال حاضر برای حفظ و غنی کردن این جنگلها قرار دادهایی با جنگل نشینان منعقد شده است به طور مثال هر گونه شاخه زنی درختان و چرای دام در داخل محدوده طرح ممنوع می باشد با توجه به اینکه این طرح اغلب در مناطق سامانهای زیرعرفی جنگل نشینان اجرامی گردد بنابراین جنگل نشینان و مجریان طرح ها به ناچار از نگهداری تعداد زیادی دام خودداری می کنند که این امر در حقیقت نوعی تعادل بین دام و ظرفیت جنگلها و مراتع محسوب می شودروستای نران از توابع شهرستان سنندج میباشد که در 23 کیلومتری شهرستان سنندج به طرف کامیاران قرار دارد که اکثر اهالی آن به باغداری و در کنار آن به پرورش دام مشغول هستند . در این روستا دامداری از رونق زیادی برخوردار نیست واغلب اهالی برای مصرف روزمره خانواده خودشان به این کار اشتغال دارند.

64 درصد آمار ترکیب گله های روستاها را از نوع گوسفند و بز و گاو نشان میدهد . اکثریت آمار نشانگر آن است که غذای زمستانه دامها در روستا های استان بیشتر از علوفه خشک شده مراتع ودر درجه دوم از کاه یونجه شبد ر جو کنسانتره تهیه میشود و بیشترین استفاده تغذیه دام در تابستان در عرصه های مراتع وپس از آن چرا در مزارع است .

قابل ذ کر است که : قدیمی ترین اثر گوسفند از غار shanidar کردستان عراق8800 سال ق م بدست آمده است .

با توجه به مطالب فوق این نکته قابل ادراک است که :

پرورش دام در کردستان فقط منحصر به اهالی روستاها و برای مصرف روزمره خانواده ها ی خود میباشد .

1- مواد اولیه : شامل پشم پنبه ابریشم کرک مو و ......

1- پشم مرخز که پشم بز قرمز رنگ میباشد و برای تهیه لباس چوخورانک مورد است قرار می گیرد.

2- پشم قالی که پشم گوسفند کرمانشاهی و....است که زیر دستی نرم دارد.

وقتی پشم از بدن گوسفند چیده میشود مراحلی از قبیل سورت کردن- حلاجی و......روی ان صورت می گیرد

تا تبد یل به نخ خامه شود و جهت ریسندگی اماده شود.در قدیم شستن پشم ریسیدن و استوار کردن تار و ریشه

فرش برپایه های دار بافند گی و بافت و گره به عهده زنان بوده ولی امروزه مردان پشم را می چینند و به شهر

میبرند و خامه رنگی و مصالح فرش را می خرند. و اما نژاد گوسفندانی که در این منطقه( کردستان) بیشتر از پشم انها استفاده میشود علاوه بر پشم گوسفند کردی از پشم گوسفند سنجابی و مغانی و بلوچی هم استفاده میشود.

گوسفند کردی از نوع گوشتی پشمی که از نژاد اواسی می باشد که مقدار درصد گوشت ان 35-30 درصد و

پشم نژاد گوسفند سنجابی که متوسط تولید ان 1850-1800 گرم است .

	درصد پشم	درصد مدولایی	درصد کمپ	طول استیپل	قطر مو	وزن بیده	درصد چربی	را ند مان
سنجابی	81%	4/9	3/1	4/13	32	2/3	3/3	5/87
مغا نی	42%	45	4/12	17	37	2/2	4/3
بلوچی	79%	9/15	1/5	7/9	25	3

نکته: برای بدست اوردن طول مناسب پشم سنجابی و بلوچی را با هم مخلوط می کنند.

2- دستگاه اندازه گیری چربی شامل 2دستگاه که بطور اتوماتیک عمل می کند.

3- اندازه گیری مواد گیاهی الف: با پنس مواد گیاهی جدا و وزن می شود(در شرایط خشک)

ب: اگر پشم ظریف باشد جدا کردن با پنس سپس نمونه درون سود سوزآور10-3% می ریزند وکمی حرارت می دهند پشم ماده کراتینی است و حل می شود و مواد گیاهی و خاک باقی می ماند سپس از صافی رد می کنند و وزن می کنند .

( کلیه آزمایشات غیر از وزن در شرایط استاندارد 65% رطوبت و20% حرارت صورت می گیرد .)

10- انواع مقطع گیرها موقعیکه بخواهند قطر الیاف را با استفاده از میکرو پروژکتور اندازه گیری کنند ازاین وسیله استفاده می کنند .

1-صنعتی : با ماشین الات و بصورت یکنواخت و بر حسب نیاز نخ تک لا- دولا وچندلا تهیه می شود.

2-سنتی : در سنندج و حومه (اطراف) انواع نخهایی که با دست ریسیده می شود تهیه می شود.

1-میله چوبی که یکنواخت وبلند است یکطرف ان قلاب و طرف دیگر لنگر که وظیفه کنترل و پیچیدن نخ تابیده شده را دارد.

2-قلاب یا زبانه فلزی که وظیفه ان کنترل نخ جهت پیچش یا همان مهار نخ است.

3- لنگر حجمی بیضی و چوبی است که وظیفه ان کنترل عملیات تابندگی و کمک به مهار تاب داده شده به نخ است.

نمره نخ : نمره نخهای مصرفی 5 و6 بوده که اخیرا از نمره 8 استفاده می شود.

در قد یم تار وپود از پشم بوده ولی در حال حاضر :

تار بیجار از جنس کتان و ندرتا موی بز است و تار سنه از جنس پشم می باشد.

پود بیجار نخ تابیده شده است و پود سنه پشم است . و در اندک موارد از ابریشم می باشند.

در فرهنگ زبان کردی تار را کشتک وفریت پود را پو و گره را میت هم میگویند.

دار: در گذشته از دار ثابت کرمانشاهی استفاده می کردند ولی در حال حاضر دار در این منطقه از نوع ایستاده فندک دار است . همانطور که می دانیم بدلیل جابجایی و حمل و نقل اسان و .... استفاده از دارهای افقی در میان عشایر مرسوم است و این مورد در میان عشایر کردستان هم صدق میکند.

و اما بدلیل دفه زدن محکم در بیجار تسمه ها نمی توانند این ضربات را تحمل کنند برای همین از دار چوبی بعلت استحکام و مقاومت خوب در برابر ضربات دفه استفاده می شود.

همچنین بد نیست بدانیم چوب کجو را گرد پیچ(gordapich) و چوب هاف را پشت چو peshtacho هم میگویند.

شانه( دفتین- دفه) : کرکیت هم گفته میشود. دفه های قدیم از نوع دفه های مناطق فارسی باف که زاویه دارند بوده و اما دفه های جدید از نوع ترکی فلزی می باشد که در دو نوع کوچک و بزرگ است که کوچک ان برای پود نازک و بزرگ ان برای پود ضخیم استفاده می شود. همچنین از پنجه اهنی برای شانه زدن و کوبیدن دو پود پشمی استفاده می شود .

سوک : در گلیم بافی و قالی بافی از این وسیله استفاده می شود که در دو نوع بزرگ و کوچک است از سوک برای جا انداختن گره ها استفاده می کنند دسته ان چوبی و سر ان فلزی است و یا تمام چوبی است .

سنندج : بافت قالیچه های سنه ظریفتر از بیجار است و بیشتر در اندازه های کوچک پشتی ذرع و نیم سجاده و ندرتا کلگی است. قالیبافهای سنه از پشم برای تار و پود خود استفاده میکنند انها پشم را خیلی میریسند یعنی خیلی نازک میکنند و تاب کمی هم به ان میدهند و با گره خاص سنندج می بافند واز دو پود پشمی استفاده میکنند که با پنجه اهنی دو پود پشمی خود را شانه میزنند و می کوبند(بعلت قابلیت ارتجاعی( فنری) پشم) برای همین قالیچه سفت و محکم وزمخت میشود و گاهی نمیتوان ان را تا کرد با اینکه بافت سنه مرغوبتراز بیجار است ولی پشت قالی مثل کاغذ سمباده برجستگی های ریزی دارد .

در فرشهایی که تمام پشم است رشته های تار را رنگ نمی کنند برای همین رنگ طبیعی پشم ریشه دیده میشود که پشم تار یکدست و یکرنگ و پود پشمی ان رنگ اجری یا ابی روشن است و از دو پود کلفت و یک پود نازک استفاده می کنند که پود نازک را وسط این دو پود کلفت می زنند.

برای قالیهای سنگین و درشت خرسک از دو پود کلفت بدون نازک استفاده میشود.

بیجار: بهترین بافتها در بیجار مربوط به ایل شاهسون از تیره امیر افشاری است که با ایل افشار در حوالی کرمان مشابهت دارد. بافته های بیجار درشت و سنگین و زمخت است گره ان ترکی است و گاهی از گره فارسی با تراکم زیاد (1500 تا 2500 گره در دسی متر مربع ) استفاده میکنند و اندازه ان از پشتی تا 15 متر مربع است. بافندگان بیجارگاهی بجای پشم از نخ برای تار و پود استفاده میکنند که در بافت تعداد تارها زیاد میشود و بهمین دلیل استحکام و استقامت قالی زیاد می شود که بجهت فشرده بودن بافت نخها را خیلی نازک می تابند.

تکنیک خاص پود گذاری ناحیه بیجار به سبک بیجاری معروف است پود کشی انها دو پوده است که بشدت میکوبند وفشردگی پودها تار قالی را به 2 قسمت میکند که اگر قالی ناشیانه حمل یا تا شود ترک بر می دارد برای همین باید لوله شود گاهی بافنده های بیجار نخهای پود را حتی تا پنج نخ از میان تارها رد میکنند که این علت سنگینی فرشهای انهاست وعیب فرش بیجار تلقی میشود.و چون دار قالی انها خیلی ابتدایی است تارهای پشمی در جریان بافت شل می شود.

عشایر: و اما عشایر همانطور که می دانیم هر چه بوده گذشته و دستبافته های انها اگر بگوییم که از بین نرفته باید اقرار کنیم که دیگر خبری از این دستبافتها نیست بعلت از بین رفتن زندگی ایلی و بد نبال ان پرورش ندادن دام و.... نه بافنده داریم و نه ......

لول بافت : صرفنظر از گره ترکی بیشترکشیدن پود در جهت افقی باعث قرار گرفتن تارها در دو سطح متفاوت می شود سپس پود را محکم می کوبند تا رجهای گره بهم بیشتر بچسبند و فرش سفت تر و محکمتر میشود و البته شکننده.

تخت : در این شیوه پود از پشت فرش دیده میشود . رشته های پود کشیده و محکم نمیشود و حالت تخت و مواج پیدا میکند و فرش نرم و انعطاف پذیر می شود برای همین صاف و چسبان روی زمین نمی ماند و جمع می شود.

شیرازه : از نوع شیرازه پیچی است که سر خود فرش است واغلب یکرنگ و همرنگ زمینه فرش است مگر شیرازه قالی خورجین که از چند رنگ به صورت یک در میان بافته می شود.

هر تکه فرش هویت مستقلی دارد که مستقیما با زندگی بافنده در ارتباط است رنگرزان کردستان پیشه ورانی

ماهرند و از همان مواد رنگی که در همدان بکار میرود استفاده میکنند و شیوه خاصی در رنگرزی با روناس دارند . در قالیهای بیجار رنگهای طبیعی پشم مانند خاکستری روشن و سیاه و شکری بدون رنگرزی همزمان

با استفاده از رنگهای گیاهی به کار برده میشود. رنگهای بکار رفته در زمینه هماهنگ هستند و با ظرافت بکار برده میشوند ابی تیره و قرمز لاکی رنگهای حاکمند و از قهوه ای و زرد نیز استفاده می شود بعضی از قالیهای قدیمی بیجار با ترکیبی از ابی روشن و تیره بافته می شوند . قبلا رنگرزی به صورت محلی و خانگی بوده و رنگها یکدست نبودند . همه رنگها را خود میساختند به جز رنگ ابی و سبز که برای تهیه رنگ سبز اول نخ را به رنگ زرد در می اورند و برای تبدیل ان به سبز ان را به بیجار می فرستادند تا توسط رنگ ابی کار به سبز تبدیل شود گاهی یک رنگ اصلی در چند نوبت اماده می شد و به تبع ان یک بار پر رنگ و گاهی کمرنگ در می امد و گاهی خطاهای چشمی در انتخاب رنگها موجب میشد در زمینه فرش رگه هایی دیده شود و یک گل مشابه با چندین رنگ غیر قابل همگون بافته شود . امروزه رنگرزی به صورت متمرکز و در شهر انجام میشود در قالیهای بیجار رنگهای شاد مثل قرمز و رنگهای متمایل به ان بخصوص رنگهای بژ صورتی پوست پیازی مشکی سفید حنایی و انواع سبزها در زمینه های سرمه ای و سفید و قرمز زیاد به چشم می خورد . تضاد رنگها با زمینه خیلی زیاد است و بکار بردن رنگهای سبز و سفید و پیازی و کاهی در زمینه لاکی شادابی دیگری به فرشهای بیجار می دهد و نقش ها را در دید واضح و روشن و بر جسته میکند .

رنگ زردی که تهیه میکنند را با برگ مو رنگ می کنند و بوسیله زاج سفید به کلاف خاصیت رنگ پذیری می دهند در کل رنگهای طبیعی را در مایه های ابی سرمه ای قرمز پسته ای طلایی قهوه ای و سبز بکار میبرند .

یکی از ویژگی های رنگ پردازی قالی بیجار افتاب خوردگی رنگ پذیری دلنشین و ارام بخش ان بوده است که به مرور زمان شادابتر میشده . تعداد رنگها از 27 رنگ تجاوز نمیکند و رنگهای قرمز و سفید و سرمه ای بیش از دیگر رنگها بکار برده می شود .

عشایر کردستان هم در بافته هایشان بیشتر از پشمهایی با رنگ قهوه ای و بلوطی استفاده میکنند ( شاید دیگر استفاده میکردند...)

ضروری میدانم که از تمامی مردم خوب و مهربان کردستان بویژه دوستانی که ما را در این تحقیق یاری نمودند تشکر کنم با ارزوی سلامتی و موفقیت برای همه هموطنان کرد عزیزم در دیار کردستان ایران .

رونق فرش دستباف ایران منوط به توجه به سلیقه مشتریان است

معاون بازرگاني خارجي شركت سهامي فرش با بيان اينكه همچنان بازارهاي بكر و دست نخورده اي براي فرش ايران وجود دارد ، گفت : كشورهاي آمريكاي مركزي و جنوب آفريقا از مناطق مستعد براي صدور فرش دستباف است.

مهران مقدم فرد گفت : مي توان براي بازارهاي تازه هم با تكيه بر بازاريابي، سرمايه گذاري و توليد طبق سليقه مشتريان حضور يافت.

وي درباره كيفيت فرش هاي توليدي كشورمان افزود: حتي اگر از توليدكنندگان و تجاركشورهاي رقيب نيز نظرسنجي شودآنها نيز بركيفيت انكارناپذير فرش ايراني اعتراف مي كنند.

مقدم فرد با اشاره به كيفيت فرش دستباف كشورمان به لحاظ بافت، مواد اوليه و رنگ آميزي گفت : با اين حال نرخ فرش دستباف ايران همچنان رو به افزايش است اما كشورهاي رقيبي چون هند، چين و پاكستان با هزينه كمتر و مواد اوليه ارزانقيمت و كارگراني با نرخ دستمزد پايين تر ، فرش ارزان تري توليد مي كنند.

وي درباره علت بالا بودن نرخ فرش دستباف ايران گفت: در كشور ما هزينه ها اعم از مواد اوليه و نيز هزينه كارگر بالاست كه شرايط را براي رقابت با كشورهاي رقيب سخت مي كند.

مقدم فرد خاطرنشان كرد: هرچند فرشهاي ما با كيفيت بالا به جهان صادر مي شود، اما رقباي ما فرش هايي توليد و عرضه مي كنند كه با ميل متقضايان كشورهاي مختلف به لحاظ رنگ آميزي و طرح سازگارتر است، به همين سبب نيز بخشي از سهم ايران را در بازارهاي جهاني اين كالا تصاحب كرده اند.

معاون بازرگاني خارجي شركت سهامي فرش در پايان پيشنهاد كرد دولت علاوه بر توجه بيشتر به بازاريابي، از طريق ارائه تسهيلات به توليدكنندگان ، شرايط را براي ايجاد فضاي رقابتي مناسب در سطح بازارهاي جهاني فراهم كند.

صنعت فرش به صورت کلی نیاز به معرفی بیشتری دارد.

اکنون تقاضاهایی که در بازارهای جهانی برای این کالا وجود دارد به نسبت پتانسیل‌های واقعی آن بسیار ناچیز است به‌همین جهت باید به سمتی حرکت شود که فرش بیش از گذشته به مخاطبان جهانی شناسانده شود. فرش کالایی به‌شمار می‌آید که می‌توان در بازارهای لوکس جایگاهی مناسب برای خود بازکند. به همین جهت باید برای افزایش سطح آگاهی‌های خریداران جهانی در مورد فرش اقدامات جدیدی‌تری صورت داد که یکی از مهمترین آنها می‌تواند، تمرکز بیشتر روی تبلیغات فرش باشد. از این راه فرش به عنوان کالایی خانگی به مردم شناسانده می‌شود. بحث در مورد تنها فرش ایرانی نیز نیست چرا که کل بازار جهانی فرش بیش از آنچه اکنون وجود دارد، توانایی دارد. به همین جهت باید به سمتی حرکت کرد که بازار پتانسیل‌های خود را به کارانداز و بیش از آنچه اکنون در بازارهای جهانی مورد استقبال قرار می‌گیرد، در نظر خریداران باشد. به همین جهت یکی از راهکارهای اساسی برای معرفی بیشتر فرش در بازارهای جهانی می‌تواند استفاده از تبلیغات باشد. تبلیغات فرش را بیش از گذشته به مخاطبان معرفی می‌کند. اما در اینجا نکته بسیار مهمی وجود دارد. صنعتگران و تولیدکنندگان بخش خصوصی فرش به لحاظ مالی توان پرداخت هزینه‌های تبلیغات را ندارند. به همین دلیل دولت به‌عنوان نهادهای مالی می‌تواند در حوزه تبلیغات به کمک تولیدکنندگان آید. با توجه به اهمیت و جایگاه فرش در صادرات غیرنفتی کشور نیز باید برای این کالا بیش از گذشته توجه و منابع مالی را در نظر گرفت و خوشبختانه رئیس‌جمهوری و وزیر بازرگانی نیز به این جریان توجه خوبی دارند و همین جریان شرایط بیش از گذشته برای بهبود وضعیت فرش مهیا می‌سازد. در مورد صنعت فرش نکات خاصی وجود دارد که بدون توجه به آنها کارها پیش نمی‌رود. باید توجه داشت که حاشیه درآمد در صنعت فرش به‌شدت پایین است به‌همین دلیل قدری مشکلات وجود دارد. هزینه تبلیغات نیز در اروپا به‌شدت بالاست. به‌طور مثال برای درج آگهی‌های فرش ایرانی در مجلات اروپایی حدود سالانه یک میلیون یورو هزینه نیاز است. حالا بخش خصوصی و صادرکنندگان فرش به دلیل وضعیت خاصی که دارند توان پرداخت چنین هزینه‌های را ندارند. حتی اگر حاشیه سود یک‌تجار هم مناسب باشد شاید برای پرداخت چنین هزینه‌های نقدینگی کافی در اختیار نداشته باشد. قطعا دولت هم توان پرداخت کامل چنین هزینه‌های را ندارد. در این شرایط باید راه میانه انتخاب شود یعنی هم دولت باید کمک کند و هم سرمایه‌گذار بخش خصوصی قدری از هزینه‌ها را برعهده گیرد. مرکز ملی فرش ایران نیز با همین هدف کمک به تولیدکنندگان صنعت فرش و برای بازاریابی بهتر و بیشتر این کالا اقدامات جدیدی را انجام داد که یکی از آنها همان فیلم‌های معرف فرش بود که 15 کارگردان مطرح سینمای ایران ساخت آن را برعهده گرفته بودند. خوشبختانه این فیلم‌های فرش واقعا جواب مناسبی دادند. این فیلم‌ها در چند جشنواره مطرح نمایش داده شدند و خوشبختانه نتیجه مناسبی هم داشتند. به‌طور حتم اگر به شکل اکران عمومی درآیند باز هم مفید خواهند بود. شما توجه داشته باشید همین که از این فیلم‌ها حرف زده شود برای فرش تبلیغ مناسبی است. در طول یک سال گذشته در رسانه ملی و روزنامه‌ها به صورت مرتب اخباری در مورد این فیلم‌ها منتشر می‌شد. همین فیلم‌ها در جشنواره فیلم فجرهم به نمایش گذاشته شد. این فیلم‌ها آماده هستند که به شبکه‌های خارجی نیز فروخته شوند. حتی در شبکه یورونیوز هم تبلیغات داشته‌ایم که براساس آمار در لحظه‌ای که تبلیغات فرش پخش می‌شده هشت ‌میلیون بیننده آنها را دیده‌اند. این فیلم‌ها به‌زودی وارد شبکه ویدئویی خانگی نیز خواهند شد. هدف نیز تنها محدودماندن به این فیلم‌ها نبود و مرکز ملی فرش قصد دارد که این تبلیغات را همچنان ادامه دهد تا بازارهای جدیدی که برای فرش در نظر گرفته شده است، به جمع کشورهای متقاضی فرش ایرانی افزوده شوند. خوشبختانه براساس برآوردهای ما بازارهای جدیدی نیز برای فرش وجود دارند که از این پس روی آنها تمرکز خواهیم کرد. براساس تحقیقاتی که انجام داده‌ایم بازارهای آفریقایی علاقه خاصی به فرش ایرانی دارند. تاکنون هم به این بازارها کم‌توجه‌ای شده بود ولی قصد داریم که به این سمت برویم. البته باید ابتدا به شکل صحیحی در این مورد بازاریابی شود که به‌طور مثال فرش با چه طرحی و رنگی به این کشورهای صادر شود. حتی باید توجه داشت که در کشورهای گوناگون به چه شکلی باید تبلیغاتی صورت گیرد. نتیجه تحقیقات مرکز ملی فرش نیز تا پایان سال قطعی خواهد شد. وقتی به نتیجه نهایی رسیدیم اطلاعات جدید را در اختیار تجار قرار می‌دهیم تا آنان نیز به سمت چنین بازارهای بروند. آنها اگر بازار خوب ببینند قطعا به سمت آن می‌روند. در آمریکای جنوبی چند کشور را مورد بررسی قرار داده‌ایم که ان‌شاءالله به زودی برای ورود به آنها برنامه‌های عملی خود را نیز پیاده خواهیم کرد. البته در مورد آمریکای جنوبی هنوز تحقیقات خاصی صورت نگرفته تا پتانسیل آن مورد بررسی قرار گیرد ولی حوزه آفریقا پتانسیل‌های بسیاری برای ورود دارد. سیاست‌های دولت هم در رابطه با تعامل با کشورهای حوزه آفریقاست. برای ورود به این بازارها نیز بخش خصوصی باید فعال شود. بخش خصوصی هم تا زمانی که صرفه اقتصادی وجود نداشته باشد به چنین بازارهای ورود نخواهد کرد. لذا باید بازارهایی شناسایی شود که منافع بخش خصوصی را نیز تامین کند. در بازارهای آمریکای لاتین، روسیه و آفریقا نیز جذابیت‌هایی وجود دارد. در حوزه اروپا نیز شرایط همین‌گونه است

شيوه نامه صدور پروانه توليد غيرمتمركز فرش دستباف با مديريت متمركز

« شيوه نامه صدور پروانه توليد غيرمتمركز فرش دستباف با مديريت متمركز »

كارگاههاي غيرمتمركز قاليبافي : مجموعه اي است متشكل از بافندگان خانگي كه تحت مديريت واحد ، به بافت قالي اشتغال دارند .

كارگاه غيرمتمركز بافندگي به كارگاهي اطلاق مي گردد كه داراي شرايط ذيل مي باشد :

2 - محل استقرار دار محدوده مشخص و داراي شرايط ذيل باشد .

3 - داراي ابزار بافندگي و دارقالي مناسب باشد .

شخصي است كه با تشخيص مديريت كارگاه داراي مهارت لازم در بافت فرش باشد .

مدير كارگاه غير متمركز شخصي است ( حقيقي يا حقوقي ) كه با در اختيار گذاشتن مواد اوليه و طرح و نقشه طبق قرارداد كتبي از خدمات بافندگان خانگي براي توليد فرش استفاده مي نمايد .

تبصره : شكل قرار داد از سوي سازمان بازرگاني استان ، منطبق با عرف منطقه تنظيم خواهد شد ( چهارچوب اصلي قار داد از سوي مركز ملي فرش به استانها ابلاغ خواهد شد . )

بديهي است عضويت مدير كارگاه ( حقيقي يا حقوقي ) و هر يك از بافندگان موضوع اين شيوه نامه ( بعنوان يك عضو ) در هر يك از تشكلهاي فرش بلامانع خواهد بود .

1 - داراي دار قالي و ابزار بافندگي مناسب باشد .

2 - ملزم به رعايت مفاد تعهدنامه في مابين ( بافنده و مدير ) باشد .

3 - اجازه بازرسي و كنترل از مراحل مختلف بافت در طول زمان توليد به مدير يا كارشناس معرفي شده از طرف مدير كارگاه را داده و امكان آن را فراهم نمايد .

4 - از بكارگيري مواد اوليه نامرغوب ( خارج از تعهدات ) خودداري نمايد .

5 - از توليد فرش خارج از استانداردهاي تعريف شده و توافق انجام شده خودداري نمايد .

6 - رعايت كامل بهداشت محيط كارگاه برابر مقرارت و تاييد بهورز .

1 - تهيه ابزار و دارقالي بافي مناسب ( در صورت عدم توان بافنده براي تهيه دار و ابزار مناسب )

3 - انعقاد قرار داد با بافنده و الزام به رعايت مفاد آن .

4 - كمك به تهيه كارت ملي قاليبافي براي بافندگان تحت پوشش .

5 - معرفي بافنده به مراجع ذيربط جهت استفاده از تسهيلات مربوط به بهسازي و بهداشتي نمودن كارگاه .

6 - به ازاي هر 50 دستگاه دار قالي بافي ، بكارگيري يك نفر كارشناس يا كاردان رشته فرش و در صورت عدم وجود ، كارشناس ، استفاده از استاد كار ماهر بعنوان ناظر فني جهت بازرسي و كارشناسي مراحل توليد الزامي است . همچنين ارائه كپي مدرك تحصيلي و تصوير قرار داد شخص كارشناس در هنگام ارايه مدارك مورد نياز جهت صدور پروانه توليد ، ضروري مي باشد .

2 - داشتن كارت پايان خدمت معافيت دائم براي آقايان .

4 - مديريت و سرپرستي بر حداقل 20 دار قالي ( 20 قرار داد بين بافنده و كارفرما ) با حداقل ظرفيت توليد 100 متر مربع در رجشمار 40 به پايين و 40 متر مربع در رجشمار بالاي 40 رج در سال .

1 - تكميل و ارائه طرح توجيهي توليد غير متمركز فرش دستباف با مديريت متمركز .

2 - دو قطعه عكس 4*3 ( براي خواهران رعايت حجاب اسلامي الزامي است )

تبصره : براي اشخاص حقوقي عكس از مدير عامل كافي مي باشد .

4 - تصوير كارت پايان خدمت وظيفه عمومي براي آقايان .

5 - تصوير قرار دادهاي منعقده با بافندگان تحت پوشش متقاضي .

6 - تصوير آگهي ثبت شركت ، اساسنامه و آخرين مصوبه هيئت مديره كه در آن صاحبان امضاء مجاز شركت معين شده باشد ( براي افراد حقوقي )

7 - ارايه كپي مدرك تحصيلي و تصوير قرارداد بين ناظر فني و مدير . ( بند 6 موضوع تعهدات مدير )

8 - ارائه كپي كارت ملي قاليبافي بافندگان طرف قرارداد .

9 - ارائه گواهي عدم سوء پيشينه و عدم اعتياد به مواد مخدر

صدور و تمدید پروانه تولید و جواز تأسیس کارگاه ومجتمعهای قالیبافی :

با توجه به اعلام مرکز ملی فرش ایران درخصوص صدور و تمدید پروانه تولید و جواز تأسیس کارگاه ومجتمعهای قالیبافی، خدمات تکمیلی و تولیدی توسط سازمان بازرگانی استان ها به اطلاع می رساند متقاضیان می توانند با در دست داشتن مدارک زیر به ساختمان شماره 2 سازمان بازرگانی استان تهران واقع در بالاتر از میدان ولیعصر نبش خیابان زرتشت روبروی فروشگاه قدس مراجعه نمایند.

شرایط و مدارک لازم جهت مجوز تأسیس کارگاه و مجتمع قاليبافی

1- نداشتن ممنوعیت قانونی برای فعالیت و اشتغال به کار در رشته مورد نظر

2- داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت دایم برای آقایان (زیر 35 سال)

4- داشتن سکونت دایمی در شهر و مکان محدوده فعالیت کارگاه

2- ارائه طرح توجیهی و اقتصادی فنی برای احداث کارگاه تولیدی

3- داشتن توانایی مالی برای احداث کارگاه تولیدی

4- داشتن زمین مناسب (حداقل 320 متر مربع) و درصورت ضرورت ارائه مدارک لازم دال بر عدم منع قانونی برای احداث کارگاه

5- ارائه گواهی کتبی از شرکت شهرکهای صنعتی مبنی براینکه پس از اخذ مجوز تأسیس زمین مورد نیاز به طرح متقاضی اختصاص داده خواهد شد.

2- تصویر آگهی ثبت شرکت- اساسنامه و آخرین مصوبه هیات مدیره که درآن صاحبان امضاء مجاز شرکت تعیین شده باشند (برای شرکتها)

3- چهارقطعه عکس 4×3 تمام رخ جدید (برای خانمها عکس با پوشش اسلامی الزامی است و برای شرکتها عکس از مدیر عامل شرکت باشد).

4- تصویر کارت پایان خدمت یا معافیت دایم برای آقایان (زیر 35 سال)

5- مدارک مستند و کافی مبنی برداشتن مهارت فنی و سوابق تجربی لازم در رشته فرش دستباف

6- تصویر مدارک مبتنی براختیار داشتن زمین و عدم ممنوعیت قانونی برای احداث کارگاه تولیدی مورد نظر در آن زمین و اخذ استعلامهای لازم از مراجع ذیصلاح مبنی بر عدم منع قانونی احداث و راه اندازی کارگاه تولیدی یا خدمات تکمیلی قالی

7- طرح توجیهی اقتصادی – فنی برای احداث کارگاه مورد نظر

8- تعهد کتبی بر توانایی مالی جهت اجرای طرح یا اخذ تسهیلات مالی در سیستم بانکی

شرایط و مدارک لازم صدور پروانه تولید کارگاهی

1- داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت دایم برای آقایان زیر 35 سال

2- داشتن سکونت دائمی در شهر – مکان یا محدوده فعالیت کارگاه

1- داشتن کارگاه فعال (ملکی) درحال تولید فرش دستباف یا در حال احداث و آماده بهره برداری

4- داشتن مجوز رعایت بهداشت محیط کار از اداره کار و امور اجتماعی

2- چهار قطعه عکس 4×3 تمام رخ – برای شرکتها عکس مدیر عامل الزامی است.

3 – تصویر کارت پایان خدمت یا معافیت دایم برای آقایان زیر 35 سال

4- تصویر آگهی، اساسنامه و آخرین مصوبه هیأت مدیره که در آن صاحبان امضاء شرکت تعیین شده است

5- مدارک لازم دال بر سابقه فعالیت تولیدی در رشته مورد نظر – کروکی محل کارگاه