صفحه اصلی سایت زیبا وب Home Zibaweb.com
کلمات کلیدی : قالی بیجار،کردستان،فرش،پشمی،مغولان،گیاهان،روس،هنر،کرد،اصفهان،سلجوقیان،قحطی،ترک،جنگ جهانی،بافندگی،روستا،سنندج،نقشه،زیبا،دختران،زنان،فرش دستباف بیجار،رنگرزی سنتی بیجار،کارگاه فرش بافی،نقشه های فرش بیجار،قیمت فرش ، گلیمچه بیجار،فرش پشمی ،مصالح حیوانی فرش،نقشه های قدیمی فرش
موتور قوی جستجوی گوگل را ببینید
تاريخچه فرش و قیمت پایه صادراتی انواع فرش دستباف جهت مطالعه و ابزار و مواد فرش کردستان
اولين فرش به احتمال زياد بوسيله افراد چادر نشين برای فرش کردن کف خاکی چادرشان بافته شده بود. ولی امکان اينکه فرش بوسيله مصريها، يا چينيها و يا حتی بوسيله افراد ديگر اختراع شده باشد است. و حتی امکان اينکه تمام اين مردم فرش را خودشان اختراع کرده باشند بدون اينکه با هم ارتباط و يا تماسی داشته باشند است. ر
ما مطمئن هستيم که فرش بافی به بالاترين حد خود در پنج قرن قبل از ميلاد رسيده بود. اين بوسيله باستان شناسان روسی رودنکو و گريازنوف در سال 1949 در دره پازيريک، تقريباً 5000 فوتی کوههای التايی کشف شده و به نام فرش "گره دار" معروف است.
فرش پازيريک نمونه کمياب و زيبايی است که با تکنيک بالا بافته شده است، فرش پازيريک که 2400 يا 2500 سال از عمر آن ميگذرد در مقبره يخ زده رئيس سيتها در مغولستان که بصورت بسيار خوب نگهداری شده بود پيدا شد.
در گذر تاريخ ايران
صنعت و پيشه فرشبافی بصورت يک هنر و مهارت خاص درآمده است.
رسایت
بیجار ایران www.Bijariran.com
موقعی که کوروش کبير در سال 539 قبل از
ميلاد کشور بابل را فتح کرد، صنعت و هنر فرش را به کشور خود معرفی کرد. گفته شده
است که در آرامگاه کوروش که در پرسپوليس بخاک سپرده شده است، با گرانبهاترين فرشها
پوشيده بود. حتی قبل از او هم مردم صحرا نشين در مورد فرش بافی گره ای اطلاعاتی
داشتند. آنها از گله های گوسفندان و بزهای خود پشم خوب و بادوام برای کار خود
ميگرفتند
اولين مدرک موجود در رابطه با موجوديت فرش در نوشته های چينيها مربوط به سلسله ساسانيان که در سال 224 تا 641 بعد از ميلاد است ميباشد. در سال 628 ميلادی امپراطور هراکليس مقداری فرش بعد از پيروزی به شهر تيسفون که پايتخت ساسانيان بود آورد. موقعی که در سال 637 ميلادی عربها به شهر تيسفون غلبه کردند، و شهر را غارت کردند مقدار قابل توجهی فرش بود که يکی از آنها فرش باغی مشهوری بود بنام " موقع بهار خسرو". اين فرش در تاريخ بنام گرانبها ترين فرش بوده است. فرشهايی که در موقع سلطنت خسرو اول که در سال (531 - 579) بود بصورت 90 فوت مربع بافته ميشد، که مورخان عرب اينگونه توصيف کرده اند: گوشه های آن تختی باشکوه از گلهای آبی، قرمز، سفيد، زرد و سبز است; رنگ زمينه آن کپی از زمين به رنگ طلائی، سنگهائی به شفافيت کريستال که به باطل تصوری از آب است، گياهان با حرير و ميوه ها با رنگ سنگی شکل گرفته اند، ولی متاًسفانه عربها اين فرش گرانبها را به قطعات کوچک بريده و جداگانه فروخته اند. ر
بعد از دورهً سلطه خلفای عرب، يک نفر از قبايل ترک، بنام
سلجوق ايران را فتح کرد. سلطه سلجوقيان (1038 - 1194 ) به لحاظ تاريخ فرش در ايران
مهم است. زنان سلجوقی تبحر خاصی در بافتن فرش با گره های ترکی داشتند، در استانهای
آذربايجان و همدان که بمدت زيادی تحت نفوذ سلجوقيان بود،از گره های ترکی در اين مدت
استفاده می شد. ر
حمله مغولان (1220
- 1449) اولين حمله وحشيانه به ايران بود، اما بعد از چندی آنان تحت نفوذ ايرانيان
قرار گرفتند. شهر تبريز، متعلق به رهبر ايلخانيان، غازان خان (1295 - 1304)، با
فرشهای گرانقيمت فرش شده بود. فرمانروای مغولان شاهرخ (1409 - 1446 ) که در بازسازی
آنچه از حمله مغولان ويران شده بود به تشويق کردن و دلگرم کردن تمام هنرمندان و
صنعتگردان سرزمين و کشور پرداخت. اما قاليبافی در اين دوران به شکلی خيلی ساده که
بيشتر نقشهای هندسی داشت تمام می شد.
ر
شايد مهمترين تاريخ در صنعت فرش در ايران مربوط باشد به دوره
فرمانروايان صفويه(1499 - 1722 ). براستی و حقيقتا که محکمترين دليل و گواه اين هنر
و صنعت به اين دوره برميگردد. تقريبا 1500 اثر حفظ شده در موزه ها و کلکسيونهای
سراسر دنيا موجود است. در ايران در دوره فرمانروائی شاه عباس (1571 - 1629)، تجارت
و هنر و صنعت شکوفا شد. شاه عباس به تشويق و دلگرم کردن مردم به تماس و مبادله با
اروپا بود و پايتخت خودش را که اصفهان بود به يکی از مجلل ترين و عظيم ترين شهرهای
ايران درآورد. او همچنين يک کارگاه بزرگ برای فرش ها درست کرد که هنرمندان در آنجا
کار کنند تا بهترين و باشکوه ترين نمونه های فرش را ببافند. بيشترين اين فرشها از
ابريشم با رشته های طلا و نقره که تزئين کننده آنها بود بافته شده بودند.
ر
دوره کارگاه های
فرش در ايران با هجوم افغانها(1722) به پايان رسيد. افغانها تا زمانی که (1736)
سلطه آنها در ايران بود اصفهان را از بين بردند، تا اينکه يک سالار جوان از خراسان،
بنام نادر خان شاه ايران شد. در تمام مدت فرمانروائی نادر شاه تمام وقت و نيروی آن
صرف جنگيدن با افغانها، ترکها و روسها را گذشت. در اين دوره و تمام دوران ياغی گری
و آشفته ايران بعد از مرگ او(1747) هيچ فرشی که ارزشی داشته باشد بافته نشد، و اين
رسم و سنت بتنهائی بوسيله افراد چادر نشين و هنرمندان اين صنعت در شهرهای کوچک
دنبال ميشد. ر
در آخرين ربع قرن
نوزدهم و در زمان فرمانروايان قاجار اين شغل دوباره پا گرفت. صنعت فرش با فرستادن
آن به اروپا از تبريز به استانبول دوباره رونق گرفت. در اواخر قرن نوزدهم ميلادی
بعضی از شرکتهای اروپائی و آمريکايی به ايران آمدند و اين هنر و صنعت را به
بازارهای کشور خودشان فرستادند. ر
امروزه، بافتن فرش به گسترده ترين هنر دستی در ايران مبدل شده است، و همينطور در خارج از کشور هم بخوبی شناخته شده است. فرشهای ايرانی امروز از شهرت و اعتبار خاصی که به خاطر رنگ و تنوع و الگوهای گوناگونشان، برخوردار است.
_________________________________________________________________________
مطا لب زير از يک گردشگر خارجی در حدود هفت دهه پيش در مورد بیجار نقل شده است تلخیص : حمید رضا ترکمندی
فرش بیجار ( کردستان ايران)
شهر بيجار
شهر بيجار شهر كوچكي است با 7000 نفر جمعيت كه در دره زيبا و سرسبزي در 120 ميلي شمال غربي همدان واقع شده است . در پشت موستان ها و باغ هاي ميوه كه آن را احاطه كرده است يك رديف تپه هاي سرخ رنگ ديده مي شود كه صخره هاي نوك تيزي به اشكال عجيب از جلگه آن بيرون آمده است :
جاده سمت همدان نا هموار و در فصل تابستان خاك آلود است , ولي ( به عكس جاده ـ سنندج ) در سراسر سال مي توان آن را به وسيله اتومبيل طي كرد . در 60 ميلي همدان مسافر بهدهكده اي نيمه باير مي رسد كه زمين آن را كاريز هاي عميق و بستر خشك رودخانه ها قطع كرده است . مقابل وي در افق قله مرتفع عظيمي ديده مي شود كه به قدري موزون و بهاصطلاح تراز است كه گويي آن رابا خط كش رسم كرده اند . مسافر در پايان يك روز سفر خسته كننده و خاك آلود به قله اين كوه مي رسد . حال وقتي كه به عقب بنگرد ( اگر بتواند ) در پنجاه ميلي خود جلگه اي غبار آلود و شيري رنگ مشاهده خواهد كرد .سایت بیجار ایران www.Bijariran.com
در قرن پانزدهم , بيجار روستايي بيش نبود و گفته مي شود كه به شاه اسماعيل نخستين پادشاه دودمان صفويه تعلق داشت . در حدود يك قرن قبل ساكنان آن تا اندازه اي متمكن شدند كه توانستند مالك زمين و خانه هاي خود شوند . اين تمكن در ايران علامت آزادي به شمار مي رود . بيجار به يك شهر تبديل يافت , ولي موقع جغرافيايي آن طوري نبود كه به صورت مركز بازرگاني در آيد . بلكه تنها بازاري شد براي فروش فراورده هاي كشاورزي و اهميت چنداني پيدا نكرد .
در بين كليه شهر هاي مغرب ايران كه در طي جنگ جهاني اول به اشغال قواي بيگانه در آمد به بيجار بيش از همه لطمه وارد آمد . ابتدا نيروي روسيه اين شهر را اشغال كرد . اينها تا مي توانستند غلات و حبوبات آنها را تصاحب كردند , ولي از اين گذشته رفتارشان با ساكنين اين شهر دوستانه بود . مردم كه هرگز نمي پنداشتند كه نيروي روسيه بيجار را ترك خواهد كرد كوشيدند خود را هر چه بيشتر با وضع جديد وفق دهند , ولي روس ها در آنجا نماندند و در مقابل فشار نيروي تركيه عقب نشيني كردند و ترك ها شهر راگرفتند و مردم نگوت بخت را به اتهام همكاري با روس ها مجازات كردند . ترك ها اندك مواد غذايي و غلاتي را كه براي مردم باقي مانده بود از دستشان در آوردند و از تير سقف خانه ها براي تهيه آتش استفاده كردند . وحشت سراسر بيجار را فرا گرفت .
خشكسالي 1918 اين مصيبت را تكميل كرد . مدت چندين ماه روزي 200 نفر دراين ناحيه به هلاكت مي رسيدند . وضع بيجار بعد از جنگ بسيار اسفناك بود : شهري بود غارت شده كه ده يك جمعيت خود رااز دست داده بود . از آن زمان به بعد هيچ گاه آن طور كه بايد پيشرفت نكرد و آباداني پيشين خود را باز نيافت . قبل از سال 1914 شهر آبادي بود با بیست هزار نفر جمعيت , در حالي كه امروز(درآن سال ها) تقريباً روستاي بزرگي به شمار مي رود .
بافته هاي كردستان : سنه, بيجار و قاليچه هاي عشاير
قیمت پایه صادراتی فرش بیجار در سال 1386 پایین صفحه
قالي بيجار
ناحيه قالي بافي بيجار مشتمل است بر شهر بيجار و 40 روستايي كه در شعاع 30 ميلي آن قرار گرفته است .
در نخستين سال هاي بين دو جنگ جهاني بهندرت قالي در اين ناحيه بافته مي شد . سپس در اواسط قرن بيستم اين صنعت به تدريج احياء شد تادر سال 1938 كه در حدود 1000 دستگاه بافندگي دراين ناحيه مشغول كار بود و فراورده سالانه آن به هزار تخته مي رسيد .
سپس جنگ جهاني دوم آغاز شد . سانحه جنگ در اغلب مراكز قاليبافي اثر زيانبخش نداشت زيرا تقاضا براي فراورده در پايتخت رو به افزايش بود . متاسفانه بيجار از اين تقاضا سودي نبرد چه قالي هاي سنگين و زمخت و درشت بافت آن مورد پسند تازه به دوران رسيده هاي پايتخت واقع نمي شد . بار ديگر ميزان قالي بافي در بيجار به مقدار زيادي تنزل يافت .
در سال 1948 هنگامي كه از همدان به بيجار رفتم انتظار داشتم ( با وجود مصابئي كه بر اين شهر وارد آمده بود ) علائمي از آغاز فعاليت مجدد در اين زمينه مشاهده نمايم . مثلاً در بيجار و روستا هاي اطراف آن دستگاه هاي بافندگي كه به كار اشتغال دارند نظر مرا جلب كند ولي مايوس شدم , چه درتمام شهر فقط يك تخته قالي بر دار ديدم . وضع روستا ها نيز بهتر از شهر نبود . كل ميزان فراورده اين ناحيه نيز به زحمت به 20 تخته در ماه مي رسيد .
با همان مسئله اي كه در شهر سنندج برخورد كرده بودم در شهر بيجار نيز برخورد كردم و آن اين بود كه چرا قاليبافان شرق كردستان سنت ديرين خود, يعني بافتن قاليچه هاي كوچك عشايري را , رها كرده و در شهر بيجار و روستا هاي اطراف آن به تهيه قالي هايی مشغول شده اند كه از لحاظ بافت منحصر به فرد است .
از بين پاسخ هاي گوناگون و جالبي كه در مقابل تحقيقات و بازجوئي هاي خود شنيدم اين فرضيه مناسبتر از همه بود و به نظر مي آمد كه پاسخ صحيح همين باشد :
در قرن گذشته روسا و خوانين مشرق كردستان كرد نبودند بلكه ترك بودند , به طوري كه عده اي از آنها تا امروز نيز ترك هستند . اغلب قبايل ترك به عكس اكثر قبايل ايراني قالي هاي خود را مثل قاليهاي بيجار دو پوده مي بافند . در بين اين قبايل ترك ناحيه هريس و تبريز , قشقائيها فارس و بعضي از ايالات افشار را در كرمان مي توان نام برد . احتمال بسيار دارد كه خوانين ترك شرق كردستان ( شايد عده اي از افراد خاندان افشار كه هنوز در شمال بيجار مالك چندين روستا هستند و از لحاظ تاريخي با افشار هاي كرمان مربوطند ). براي قصور خود به قاليهاي بزرگ و محكم نياز داشتند , حال چگونه مي توانستند چنين فرش هايي تهيه كنند ؟
بديهي است : دستور دادند آنها را به همان شيوه عشايري و با با همان گره تركي و دو پوده پشمي تهيه كنند . يعني به همان شيوه اي كه قالي يوشاك تا به امروز بافته مي شود . در واقع قالي بيجار مي تواند يكي از خويشاوندان دور قالي يوشاك تركيه باشد . چنانچه اين فرضيه درست باشد بقيه نيز درست خواهد بود , به اين معني كه چون پشم ( به عكس نخ ) ماده اي است كه حالت ارتجاعي دارد براي به دست آوردن فرشي كه مثلاً در هر اينچ 12×12 گره داشته باشد پود هاي پشمي را بايد با شدت كوبيد كه در تنيجه قالي هاي خشن و فشرده به دست مي آيد , يعني همان ويژگي هايي كه در قالي بيجار ديده مي شود .
شانه زدن پود هاي پشمي كار دشواري بود, بدين جهت قالي بافان بيجار علاوه بر شانه سنگين كه از آهن و چوب ساخته شده بود ناگزير ابزار مخصوص ديگري براي اين منظور تهيه كردند و آن شئي شبيه يك پنجه آهني است كه 12 اينچ طول دارد . قاليبافان اين پنجه را در فواصل نزديك محكم روي پود ها مي زنند تا در هر اينچ تعداد كافي از رديف هاي گره به دست آيد كه البته كاري خسته كننده ولي در عين حال ضروري است .
قاليبافي در ناحيه بيجار يك حرفه روستايي است . هيچ نوع كارگاه سازمان يافته قاليبافي در شهر و يا روستا هاي آن يافت نمي شود . دستگاه هاي بافندگي قديمي و بدوي است . اغلب تير هاي اين دستگاه ها خميده و ناصاف است . علت كجي قالي هاي بيجار تا حدي همين است . ولي تنها دليل عدم توازن و تقارن در قالي هاي بيجار اين نيست , بلكه به كاربردن پشم براي تار قالي علت عمده به شمار مي رود . چون پشم حالت فنري دارد و كشيدن آن بر دار به طور يكنواخت دشوار است , و چنانچه كشش تارها يكنواخت نباشد قالي كج از آب در مي آيد .
بنابر مطالبي كه ذكر شد هنگامي كه شنيدم قالي بافان بيجار براي تار به جاي پشم از نخ استفاده مي كنند خوشوقت شدم . چه براي اين منظور نخ خيلي بهتر از پشم است و ضمناً هيچ گونه تغييري در ظاهر ويا در طرز به كار بردن آن نمي دهد . از نخ براي پود تازك نيز استفاده مي كنند و اين نيز نوعي پيشرفت محسوب مي شود . زيرا براي پود ضخيم هنوز پشم به كار مي برند, يعني همان گونه كه بايد باشد , و اگر در اين مورد نيز از نخ استفاده كنند ماهيت و چگونگي قالي بيجار به كلي تغيير خواهد كرد .
در ساختمان و بافت قالي تحولات ديگري نيز پديد آمده است . بيست و پنج سال قبل كه براي نخستيم بار از بيجار ديدن كردم ضخامت پود پشمی كه به كار مي بردند به اندازه يك مداد سربي بود قاليبافان نيرومند باچنگال هاي 12 اينچي و شانه هاي سنگين با شدت بر روي آن مي كوبيدند و در نتيجه قالي به قدري فشرده و محكم مي گرديد كه آگر آن را تا مي كردند بدون شك پود ها ترك بر ميداشت . بنابراين اكنون كه پود هاي نازك تري به كار مي برند در اين زمينه نوعي پيشرفت محسوب مي شود . قالي قديم بيجار بيش از اندازه فشرده بود .
تعداد طرح هايي كه در قالي بيجار به كار مي رفت هميشه معدود بود و معمولاً از طرح هاي گردان استفاده مي كردند . طراحا حرفهاي , كه در شهر هايي مثل تبريز و كاشان و مخصوصاً كرمان افراد محترم به شمار مي روند . در بيجار وجود ندارند هر چند گاه يكبار , يكي از مردم محل بهخاطر كسب شهرت طرح جديدي تهيه مي كرد , ولي بدوناستثناء اين طرح ها هميشه نامرغوب بود .
سابقاً طرح ها با روستاهاي خاصي بستگي و ارتباط داشت و هنگامي كه مثلاً طرحي در يك روستا متداول مي شد مردم آن فقط از همان يك طرح استفاده مي كردند . براي آشنا ساختن روستائيان با طرح جديد ابتدا قسمتي را كه بايد تكرار شود بر روي تكه اي قالي به اندازه يك پادري كه به آن (( واگيره )) مي گفتند مي بافتند و آن را در اختيار قاليبافان مي گذاشتند تا از آن به عنوان الگو استفاده كند. با اين روش بازرگانان مي توانستند طرح هاي بهتر را در اندك مدتي رواج دهند . استفاده از روش جديدتر , يعني نماياندن طرح بر روي كاغذ شطرنجي توزيع آن را ساده تر و آسانتر كرده است .
با اين همه , قالي هاي معدود و انگشت شمار زیبا یی که توسط دختران و زنان در حال حاضر در بيجار تهيه مي شود، فاقد طرح ها و نقشه هاي متنوع و مرغوب هستند .سایت بیجار ایران www.Bijariran.com
قیمت پایه صادراتی انواع فرش دستباف جهت مطالعه
به:گمرک محترم
مهرآباد
از: دفتر
صادرات
با سلام
به پیوست
تصویر نامه شماره 1279/411/86 مورخ 29/11/86
سازمان
توسعه تجارت ایران در سه برگ در خصوص قیمت پایه صادراتی انواع فرش دستباف جهت اطلاع و اقدام با رعایت سایر مقررات و تشریفات ارسال می
گردد.
سید احمد پورکیائی مدیر کل دفتر صادرات
شماره : 1279/411/86 تاریخ : 29/11/86
دفتر صادرات گمرک جمهوری اسلامی ایران
سلام علیکم
احتراما
، بدینوسیله به اطلاع می رساند در جلسه مورخ 20/11/86 کمیته
دایمی قیمت گذاری کالاهای
صادراتی ،
قیمت پایه صادراتی انواع فرش دستباف مورد بازنگری قرار گرفت و به شرح ذیل جهت اعلام به گمرکات اجرایی کشور ابلاغ می گردد:
1-قیمت
پایه صادراتی فرش بیجار،بیدگنه و زنجان نقش
بیجار از قرار هر متر مربع 250 دلار
دویست وپنجاه
دلار.
2- قیمت
پایه صادراتی فرش
بختیار و
یلمه از قرار هر متر مربع 130 دلار
یکصد و سی دلار
3- قیمت
پایه
صادراتی فرش
آذربایجان تجاری
(تبریز،طباطبایی،تجارتی،قرجه،اهر،مهروان،گروان،بخشایش،شربیان،کناره آذربایجان،اردبیلو مشکین پشمی) از قرار هر متر مربع 70
دلار
هفتاد
دلار
4- قیمت
پایه صادراتی فرش افشارشهر بابک از قرار هر متر مربع 100
دلار
یکصد
دلار
5- قیمت
پایه صادراتی فرش بلوچ نجاری از قرار هر متر مربع 50
دلار
پنجاه
دلار
6- قیمت
پایه صادراتی فرش ترکمن تمام ابریشم از قرار هر متر
مربع 500
دلار
پانصد دلار
7- قیمت
پایه صادراتی فرش جوشقان،میمه و خسروآباد از
قرار هر متر
مربع 80 دلار
هشتاد دلار
8- قیمت
پایه صادراتی فرش ساروق،جوزان و
ملایر از
قرار هر متر مربع 160 دلار
یکصد و شصت دلار.
9- قیمت
پایه صادراتی فرش
سنندج و قلنق ،سنقر و کلیایی از قرار هر متر مربع 120
دلار
یکصد و بیست
دلار
10- قیمت
پایه صادراتی فرش کرمان 60 جفت (30 رج) از قرار هر متر مربع 60 دلار
شصت دلار
11- قیمت
پایه صادراتی فرش کرمان 70 تا 80 جفت (35 تا 40 رج) از
قرار هر متر
مربع 170 دلار
یکصد و هفتاد دلار
12- قیمت
پایه صادراتی فرش نائین
نه لا از
قرار هر متر مربع 130 دلار(یکصد و سی دلار
13- قیمت
پایه صادراتی فرش
محلات و
گلپایگان از قرار هر متر مربع 120 دلار(یکصد و بیست دلار
14- قیمت پایه صادراتی فرش آستان قدس از قرار هر متر مربع 350 دلار(سیصد
و پنجاه
دلار
15- قیمت
پایه صادراتی فرش اصفهان و صابر از قرار هر متر مربع 700
دلار(هفتصد
دلار
16- قیمت
پایه صادراتی فرش تمام ابریشم(تبریز،قم و کاشان) از
قرار هر متر
مربع 1250 دلار(یکهزار و دویست وپنجاه دلار
17- قیمت
پایه صادراتی
فرش تبریز
60 رج به بالا از قرار هر متر مربع 1250 دلار(یکهزار و دویست و پنجاه
دلار
18- قیمت
پایه صادراتی فرش قم و ایلام چله ابریشم و زابل از قرار هر متر مربع 500 دلار(پانصد دلار
19- قیمت
پایه صادراتی فرش کردی قوچان از قرار هر
متر مربع 80
دلار(هشتاد دلار
20- قیمت
پایه صادراتی فرش نائین 4 و 6 لا از
قرار هر متر
مربع 700 دلار(هفتصد دلار.
21- قیمت
پایه صادراتی فرش نجف آباد
،آران،اردکان ،زواره و یزد از قرار هر متر مربع 70 دلار(هفتاد دلار
22- قیمت پایه صادراتی فرش ورامین از قرار هر متر مربع 150 دلار(یکصد و
پنجاه
دلار).
23- قیمت
پایه صادراتی فرش بنه میر،محل ،ویس و مشک آباد از قرار هر متر مربع 60 دلار(شصت دلار
24- قیمت
پایه صادراتی فرش افشار
سیرجان از
قرار هر متر مربع 50 دلار پنجاه دلار
25- قیمت
پایه صادراتی
فرش
خراسان(مود و کاشمر) از قرار هر متر مربع 120 دلار(یکصد و بیست
دلار.
26- قیمت
پایه صادراتی فرش تبریز و سراب و طباطبایی 40 رج از قرار هر متر مربع 250 دلار(دویست وپنجاه دلار.
27- قیمت
پایه صادراتی فرش خراسان تجاری
(مشهد و طرح
نائین 12 لا و 15 لا و سایر) از قرار هر متر مربع 50 دلار(پنجاه
دلار.
28- قیمت
پایه صادراتی فرش راور و کرمان بیش از 80 جفت از قرار هر متر
مربع 250
دلار(دویست وپنجاه دلار.
29- قیمت
پایه صادراتی فرش شیراز تجاری،شیراز
ترکی از
قرار هر متر مربع 50 دلار(پنجاه دلار.
30- قیمت
پایه صادراتی فرش شیراز
کشکوئی از
قرار هر متر مربع 200 دلار(دویست دلار.
31- قیمت
پایه صادراتی فرش
کلاردشت از
قرار هر متر مربع 60 دلار(شصت دلار.
32- قیمت
پایه صادراتی فرش موسی
آباد ترکمن
و قارچین از قرار هر متر مربع 50 دلار(پنجاه دلار
33- قیمت
پایه
صادراتی فرش
همدان تجاری از قرار هر متر مربع 75 دلار(هفتاد و پنج
دلار
34- قیمت
پایه صادراتی فرش گبه از قرار هر متر مربع 50 دلار(پنجاه
دلار
35- قیمت
پایه صادراتی فرش تبریز و سراب 50 رج از قرار هر متر مربع 500 دلار(پانصد دلار
36- قیمت
پایه صادراتی فرش سنندج چله ابریشم از قرار هر متر
مربع 300
دلار(سیصد دلار.
37- قیمت
پایه صادراتی فرش گبه ریز بافت (30 رج به
بالا) از
قرار هر متر مربع 150 دلار(یکصد و پنجاه دلار
38- قیمت
پایه صادراتی
فرش هریس از
قرار هر متر مربع 130 دلار(یکصد و سی دلار.
39- قیمت
پایه صادراتی
فرش آباده
از قرار هر متر مربع 110 دلار(یکصد و ده دلار.
40- قیمت
پایه صادراتی
فرش تبریز و
سراب 30 رج از قرار هر متر مربع 110 دلار(یکصد و ده دلار
41- قیمت پایه صادراتی فرش شهر بافت همدان از قرار هر متر مربع 150
دلار(یکصدو پنجاه
دلار
42- قیمت
پایه صادراتی فرش کاشان و اردکان کرک از قرار هر متر مربع 160 دلار(یکصد و شصت دلار
43- قیمت
پایه صادراتی فرش قم و قمشه از قرار هر متر
مربع 250
دلار(دویست و پنجاه دلار
44- قیمت
پایه صادراتی فرش نیم بافت (فرش و
گلیم) از
قرار هر متر مربع 150دلار(یکصد و پنجاه دلار
ضمنا ، قیمت
پایه گذاری ،ارزیابی
فرش های صادراتی هنری و کهنه و سایر اقلامی که در این مصوبه پیش بینی
نشده است بر
عهده گمرک می باشد.
همچنین
مصوبه شماره 1201/86/ک/ف مورخ 12/4/86 در
خصوص فرش
دستباف ملغی اعلام می گردد.
کیومرث فتح اله کرمانشاهی
معاون کمک های
تجاری
http://www.iscu.gov.ir/Letter/View/view.php?id=567
سایت بیجار ایران www.Bijariran.com
*************************
ابزار و مواد فرش کردستان
سودابه رحيم زاده - رويا کرمی
آزاد اسلامی طبس
استاد راهنما:عبدا... احراری
ناشر:سايت علمی پژوهشی فرش ایران
تاریخ نشر:(2/اسفند/1383)
بدون شک تا بحال مطالب زیادی در مورد فرش های مناطق مختلف ایران نوشته و گفته و شنیده شده است و اما این مطالب هم نکات کوچکی از فرش منطقه کردستان را یاد اور میشود که شاید بعلت کمبود وقت و نداشتن تجربه کافی دارای کاستی های زیادی باشد که یقینا همینطور است پس بر ما خرده نگیرید اگر هم خرده گیرید پس خوبش را بگیرید فقط این را هم بدانید که ما اول راهیم و تحقیق ما بیشتر گرد اوری مطالب جسته گریخته و بیان تجربه ها و نظریه های کارشناسان و کارورزان و دیگر افراد در این زمینه بوده است پس به امید روزی که با جسارت تجربه ها و نظریه های خود را بیان کنیم
یادداشت
بدون شک تا بحال مطالب زیادی در مورد فرش های مناطق مختلف ایران نوشته و گفته و شنیده شده است و اما این مطالب هم نکات کوچکی از فرش منطقه کردستان را یاد اور میشود که شاید بعلت کمبود وقت و نداشتن تجربه کافی دارای کاستی های زیادی باشد که یقینا همینطور است پس بر ما خرده نگیرید اگر هم خرده گیرید پس خوبش را بگیرید فقط این را هم بدانید که ما اول راهیم و تحقیق ما بیشتر گرد اوری مطالب جسته گریخته و بیان تجربه ها و نظریه های کارشناسان و کارورزان و دیگر افراد در این زمینه بوده است پس به امید روزی که با جسارت تجربه ها و نظریه های خود را بیان کنیم.
بماند سالها این نظم و ترتیب
ز ما هر ذره خاک افتاده جایی
غرض نقشی است کز ما باز ماند
که هستی را نمی بینم بقایی
مقدمه
اثار و شواهد نشان می دهد که در گذشته قسمت عمده ای از استان کردستان پوشیده از جنگل بوده است ولی امروز نشانه ای از ان باقی نمانده است . در حال حاضر برای حفظ و غنی کردن این جنگلها قرار دادهایی با جنگل نشینان منعقد شده است به طور مثال هر گونه شاخه زنی درختان و چرای دام در داخل محدوده طرح ممنوع می باشد با توجه به اینکه این طرح اغلب در مناطق سامانهای زیرعرفی جنگل نشینان اجرامی گردد بنابراین جنگل نشینان و مجریان طرح ها به ناچار از نگهداری تعداد زیادی دام خودداری می کنند که این امر در حقیقت نوعی تعادل بین دام و ظرفیت جنگلها و مراتع محسوب می شودروستای نران از توابع شهرستان سنندج میباشد که در 23 کیلومتری شهرستان سنندج به طرف کامیاران قرار دارد که اکثر اهالی آن به باغداری و در کنار آن به پرورش دام مشغول هستند . در این روستا دامداری از رونق زیادی برخوردار نیست واغلب اهالی برای مصرف روزمره خانواده خودشان به این کار اشتغال دارند.
64 درصد آمار ترکیب گله های روستاها را از نوع گوسفند و بز و گاو نشان میدهد . اکثریت آمار نشانگر آن است که غذای زمستانه دامها در روستا های استان بیشتر از علوفه خشک شده مراتع ودر درجه دوم از کاه یونجه شبد ر جو کنسانتره تهیه میشود و بیشترین استفاده تغذیه دام در تابستان در عرصه های مراتع وپس از آن چرا در مزارع است .
قابل ذ کر است که : قدیمی ترین اثر گوسفند از غار shanidar کردستان عراق8800 سال ق م بدست آمده است .
با توجه به مطالب فوق این نکته قابل ادراک است که :
پرورش دام در کردستان فقط منحصر به اهالی روستاها و برای مصرف روزمره خانواده ها ی خود میباشد .
مواد اولیه و ابزار : سایت بیجار ایران www.Bijariran.com
1- مواد اولیه 2- ابزار مورد نیاز
1- مواد اولیه : شامل پشم پنبه ابریشم کرک مو و ......
پشم : در کردستان دو نوع پشم موجود است .
1- پشم مرخز که پشم بز قرمز رنگ میباشد و برای تهیه لباس چوخورانک مورد است قرار می گیرد.
2- پشم قالی که پشم گوسفند کرمانشاهی و....است که زیر دستی نرم دارد.
وقتی پشم از بدن گوسفند چیده میشود مراحلی از قبیل سورت کردن- حلاجی و......روی ان صورت می گیرد
تا تبد یل به نخ خامه شود و جهت ریسندگی اماده شود.در قدیم شستن پشم ریسیدن و استوار کردن تار و ریشه
فرش برپایه های دار بافند گی و بافت و گره به عهده زنان بوده ولی امروزه مردان پشم را می چینند و به شهر
میبرند و خامه رنگی و مصالح فرش را می خرند. و اما نژاد گوسفندانی که در این منطقه( کردستان) بیشتر از پشم انها استفاده میشود علاوه بر پشم گوسفند کردی از پشم گوسفند سنجابی و مغانی و بلوچی هم استفاده میشود.
گوسفند کردی از نوع گوشتی پشمی که از نژاد اواسی می باشد که مقدار درصد گوشت ان 35-30 درصد و
چربی آن 40-35 درصد است .
پشم نژاد گوسفند سنجابی که متوسط تولید ان 1850-1800 گرم است .
|
|
درصد پشم |
درصد مدولایی |
درصد کمپ |
طول استیپل |
قطر مو |
وزن بیده |
درصد چربی |
را ند مان |
|
سنجابی |
81% |
4/9 |
3/1 |
4/13 |
32 |
2/3 |
3/3 |
5/87 |
|
مغا نی |
42% |
45 |
4/12 |
17 |
37 |
2/2 |
4/3 |
|
|
بلوچی |
79% |
9/15 |
1/5 |
7/9 |
25 |
3 |
|
|
نکته: برای بدست اوردن طول مناسب پشم سنجابی و بلوچی را با هم مخلوط می کنند.
نمونه گیری از پشم : ابزار مورد استفاده شامل :
1- قیچی نمونه برداری با مساحت 1سانتی متر مربع
2- دستگاه اندازه گیری چربی شامل 2دستگاه که بطور اتوماتیک عمل می کند.
3- اندازه گیری مواد گیاهی الف: با پنس مواد گیاهی جدا و وزن می شود(در شرایط خشک)
ب: اگر پشم ظریف باشد جدا کردن با پنس سپس نمونه درون سود سوزآور10-3% می ریزند وکمی حرارت می دهند پشم ماده کراتینی است و حل می شود و مواد گیاهی و خاک باقی می ماند سپس از صافی رد می کنند و وزن می کنند .
4- دستگاه شستشوی پشم
5- دستگاه گرفتن آب پشم
6- دستگاه خشک کن
7- ترازو
8- انواع مقطع گیر
9- دستگاه میکرو پروژکتور
( کلیه آزمایشات غیر از وزن در شرایط استاندارد 65% رطوبت و20% حرارت صورت می گیرد .)
10- انواع مقطع گیرها موقعیکه بخواهند قطر الیاف را با استفاده از میکرو پروژکتور اندازه گیری کنند ازاین وسیله استفاده می کنند .
11- دستگاه اندازه گیری طول
12- دستگاه اندازه گیری استحکام یا قدرت کشش
13- دستگاه اندازه گیری ارتجاعیت پشم (bulk)
ریسند گی :
1-صنعتی : با ماشین الات و بصورت یکنواخت و بر حسب نیاز نخ تک لا- دولا وچندلا تهیه می شود.
2-سنتی : در سنندج و حومه (اطراف) انواع نخهایی که با دست ریسیده می شود تهیه می شود.
ابزارریسندگی:
شامل دوکهای ساده نخ ریس :
1-دوک نخ کرک مرخز
2-دوک نخ خامه
قسمتهای مختلف دوک:
1-میله چوبی که یکنواخت وبلند است یکطرف ان قلاب و طرف دیگر لنگر که وظیفه کنترل و پیچیدن نخ تابیده شده را دارد.
2-قلاب یا زبانه فلزی که وظیفه ان کنترل نخ جهت پیچش یا همان مهار نخ است.
3- لنگر حجمی بیضی و چوبی است که وظیفه ان کنترل عملیات تابندگی و کمک به مهار تاب داده شده به نخ است.
نمره نخ : نمره نخهای مصرفی 5 و6 بوده که اخیرا از نمره 8 استفاده می شود.
تار و پود :
در قد یم تار وپود از پشم بوده ولی در حال حاضر :
تار بیجار از جنس کتان و ندرتا موی بز است و تار سنه از جنس پشم می باشد.
پود بیجار نخ تابیده شده است و پود سنه پشم است . و در اندک موارد از ابریشم می باشند.
در فرهنگ زبان کردی تار را کشتک وفریت پود را پو و گره را میت هم میگویند.
2- ابزار مورد نیاز:
دار: در گذشته از دار ثابت کرمانشاهی استفاده می کردند ولی در حال حاضر دار در این منطقه از نوع ایستاده فندک دار است . همانطور که می دانیم بدلیل جابجایی و حمل و نقل اسان و .... استفاده از دارهای افقی در میان عشایر مرسوم است و این مورد در میان عشایر کردستان هم صدق میکند.
و اما بدلیل دفه زدن محکم در بیجار تسمه ها نمی توانند این ضربات را تحمل کنند برای همین از دار چوبی بعلت استحکام و مقاومت خوب در برابر ضربات دفه استفاده می شود.
همچنین بد نیست بدانیم چوب کجو را گرد پیچ(gordapich) و چوب هاف را پشت چو peshtacho هم میگویند.
شانه( دفتین- دفه) : کرکیت هم گفته میشود. دفه های قدیم از نوع دفه های مناطق فارسی باف که زاویه دارند بوده و اما دفه های جدید از نوع ترکی فلزی می باشد که در دو نوع کوچک و بزرگ است که کوچک ان برای پود نازک و بزرگ ان برای پود ضخیم استفاده می شود. همچنین از پنجه اهنی برای شانه زدن و کوبیدن دو پود پشمی استفاده می شود .
چاقو( چقو) : که در دو نوع ساده و قلاب دار است. سایت بیجار ایران www.Bijariran.com
سوک : در گلیم بافی و قالی بافی از این وسیله استفاده می شود که در دو نوع بزرگ و کوچک است از سوک برای جا انداختن گره ها استفاده می کنند دسته ان چوبی و سر ان فلزی است و یا تمام چوبی است .
انواع بافت وطریقه پود کشی :
شامل سنندج (سنه)- بیجار- عشایر
سنندج : بافت قالیچه های سنه ظریفتر از بیجار است و بیشتر در اندازه های کوچک پشتی ذرع و نیم سجاده و ندرتا کلگی است. قالیبافهای سنه از پشم برای تار و پود خود استفاده میکنند انها پشم را خیلی میریسند یعنی خیلی نازک میکنند و تاب کمی هم به ان میدهند و با گره خاص سنندج می بافند واز دو پود پشمی استفاده میکنند که با پنجه اهنی دو پود پشمی خود را شانه میزنند و می کوبند(بعلت قابلیت ارتجاعی( فنری) پشم) برای همین قالیچه سفت و محکم وزمخت میشود و گاهی نمیتوان ان را تا کرد با اینکه بافت سنه مرغوبتراز بیجار است ولی پشت قالی مثل کاغذ سمباده برجستگی های ریزی دارد .
در فرشهایی که تمام پشم است رشته های تار را رنگ نمی کنند برای همین رنگ طبیعی پشم ریشه دیده میشود که پشم تار یکدست و یکرنگ و پود پشمی ان رنگ اجری یا ابی روشن است و از دو پود کلفت و یک پود نازک استفاده می کنند که پود نازک را وسط این دو پود کلفت می زنند.
برای قالیهای سنگین و درشت خرسک از دو پود کلفت بدون نازک استفاده میشود.
بیجار: بهترین بافتها در بیجار مربوط به ایل شاهسون از تیره امیر افشاری است که با ایل افشار در حوالی کرمان مشابهت دارد. بافته های بیجار درشت و سنگین و زمخت است گره ان ترکی است و گاهی از گره فارسی با تراکم زیاد (1500 تا 2500 گره در دسی متر مربع ) استفاده میکنند و اندازه ان از پشتی تا 15 متر مربع است. بافندگان بیجارگاهی بجای پشم از نخ برای تار و پود استفاده میکنند که در بافت تعداد تارها زیاد میشود و بهمین دلیل استحکام و استقامت قالی زیاد می شود که بجهت فشرده بودن بافت نخها را خیلی نازک می تابند.
تکنیک خاص پود گذاری ناحیه بیجار به سبک بیجاری معروف است پود کشی انها دو پوده است که بشدت میکوبند وفشردگی پودها تار قالی را به 2 قسمت میکند که اگر قالی ناشیانه حمل یا تا شود ترک بر می دارد برای همین باید لوله شود گاهی بافنده های بیجار نخهای پود را حتی تا پنج نخ از میان تارها رد میکنند که این علت سنگینی فرشهای انهاست وعیب فرش بیجار تلقی میشود.و چون دار قالی انها خیلی ابتدایی است تارهای پشمی در جریان بافت شل می شود.
عشایر: و اما عشایر همانطور که می دانیم هر چه بوده گذشته و دستبافته های انها اگر بگوییم که از بین نرفته باید اقرار کنیم که دیگر خبری از این دستبافتها نیست بعلت از بین رفتن زندگی ایلی و بد نبال ان پرورش ندادن دام و.... نه بافنده داریم و نه ......
شیوه بافت و شیرازه :
لول بافت ونیم لول و در اندک موارد تخت
لول بافت : صرفنظر از گره ترکی بیشترکشیدن پود در جهت افقی باعث قرار گرفتن تارها در دو سطح متفاوت می شود سپس پود را محکم می کوبند تا رجهای گره بهم بیشتر بچسبند و فرش سفت تر و محکمتر میشود و البته شکننده.
تخت : در این شیوه پود از پشت فرش دیده میشود . رشته های پود کشیده و محکم نمیشود و حالت تخت و مواج پیدا میکند و فرش نرم و انعطاف پذیر می شود برای همین صاف و چسبان روی زمین نمی ماند و جمع می شود.
شیرازه : از نوع شیرازه پیچی است که سر خود فرش است واغلب یکرنگ و همرنگ زمینه فرش است مگر شیرازه قالی خورجین که از چند رنگ به صورت یک در میان بافته می شود.
رنگ امیزی :
هر تکه فرش هویت مستقلی دارد که مستقیما با زندگی بافنده در ارتباط است رنگرزان کردستان پیشه ورانی
ماهرند و از همان مواد رنگی که در همدان بکار میرود استفاده میکنند و شیوه خاصی در رنگرزی با روناس دارند . در قالیهای بیجار رنگهای طبیعی پشم مانند خاکستری روشن و سیاه و شکری بدون رنگرزی همزمان
با استفاده از رنگهای گیاهی به کار برده میشود. رنگهای بکار رفته در زمینه هماهنگ هستند و با ظرافت بکار برده میشوند ابی تیره و قرمز لاکی رنگهای حاکمند و از قهوه ای و زرد نیز استفاده می شود بعضی از قالیهای قدیمی بیجار با ترکیبی از ابی روشن و تیره بافته می شوند . قبلا رنگرزی به صورت محلی و خانگی بوده و رنگها یکدست نبودند . همه رنگها را خود میساختند به جز رنگ ابی و سبز که برای تهیه رنگ سبز اول نخ را به رنگ زرد در می اورند و برای تبدیل ان به سبز ان را به بیجار می فرستادند تا توسط رنگ ابی کار به سبز تبدیل شود گاهی یک رنگ اصلی در چند نوبت اماده می شد و به تبع ان یک بار پر رنگ و گاهی کمرنگ در می امد و گاهی خطاهای چشمی در انتخاب رنگها موجب میشد در زمینه فرش رگه هایی دیده شود و یک گل مشابه با چندین رنگ غیر قابل همگون بافته شود . امروزه رنگرزی به صورت متمرکز و در شهر انجام میشود در قالیهای بیجار رنگهای شاد مثل قرمز و رنگهای متمایل به ان بخصوص رنگهای بژ صورتی پوست پیازی مشکی سفید حنایی و انواع سبزها در زمینه های سرمه ای و سفید و قرمز زیاد به چشم می خورد . تضاد رنگها با زمینه خیلی زیاد است و بکار بردن رنگهای سبز و سفید و پیازی و کاهی در زمینه لاکی شادابی دیگری به فرشهای بیجار می دهد و نقش ها را در دید واضح و روشن و بر جسته میکند .
رنگ زردی که تهیه میکنند را با برگ مو رنگ می کنند و بوسیله زاج سفید به کلاف خاصیت رنگ پذیری می دهند در کل رنگهای طبیعی را در مایه های ابی سرمه ای قرمز پسته ای طلایی قهوه ای و سبز بکار میبرند .
یکی از ویژگی های رنگ پردازی قالی بیجار افتاب خوردگی رنگ پذیری دلنشین و ارام بخش ان بوده است که به مرور زمان شادابتر میشده . تعداد رنگها از 27 رنگ تجاوز نمیکند و رنگهای قرمز و سفید و سرمه ای بیش از دیگر رنگها بکار برده می شود .
عشایر کردستان هم در بافته هایشان بیشتر از پشمهایی با رنگ قهوه ای و بلوطی استفاده میکنند ( شاید دیگر استفاده میکردند...)